تات یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل تات

واژه «تات» یکی از کهن‌ترین تعابیر قوم‌شناختی در تاریخ ایران و آسیای میانه است. این کلمه در ابتدا توسط اقوام ترک‌زبان برای اشاره به بومیان زیردست، ایرانیان و مردمان فارسی‌زبان به کار می‌رفت و قدیمی‌ترین سند مکتوب آن نیز در سنگ‌نوشته‌های اورخون یافت شده است. به مرور زمان، تات مفهوم اصطلاحیِ مردمان آبادی‌نشین و یکجانشینِ کشاورز را به خود گرفت که در تضاد با سبک زندگی عشایری و کوچ‌نشینی بود.

امروزه تات دلالت بر یکی از اقوام اصیل، نجیب و ریشه‌دار ایرانی دارد که هویت تاریخی خود را کاملاً حفظ کرده‌اند. مردمان تات‌نشین امروزه در نواحی دامنه‌های البرز از جمله قزوین، تاکستان، اشتهارد، دماوند و حتی بخش‌هایی از قفقاز سکونت دارند و به زبان «تاتی» که از زبان‌های سترگ و کلیدی پهلوی و ایران باستان است، سخن می‌گویند. این کلمه به خوبی در ادبیات کلاسیک ما نیز بازتاب داشته، به طوری که مولانا در اشعار خود از تات در کنار روم و ترک یاد کرده است.