یعنی چه
ایزوتروپیک به ویژگی یا خاصیتی در مواد یا فضا اشاره دارد که در آن مشخصات فیزیکی، مکانیکی یا شیمیایی (مانند رسانایی الکتریکی، ضریب شکست نور و کشسانی) در تمام جهتها و امتدادها کاملاً یکسان و برابر باشد. این واژه در علوم مهندسی، فیزیک و زمینشناسی کاربرد فراوانی دارد.
تلفظ
این کلمه به صورت اِیـ زُ تْ رُ پـیـکْ تلفظ میشود که یک وامواژه علمی در زبان فارسی است.
در جدول
پاسخ ده حرفی جدول برای این مفهوم «ایزوتروپیک» است. همچنین معادل فارسی آن یعنی «همسانگرد» نیز در جدولهای کلمات متقاطع کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از واژه Isotropic برای توصیف این ویژگی استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی این اصطلاح علمی به صورت İzotropik نگاشته و به کار برده میشود.
به فارسی
معادل دقیق و مصوب فارسی برای واژه ایزوتروپیک، «همسانگرد» است. همچنین واژههایی مانند همجهت و تکشکستی (در زمینشناسی) نیز به عنوان معادلهای آن شناخته میشوند.
نماد چیست
این واژه به خودی خود نماد ریاضی یا فیزیکی واحدی ندارد، اما در مهندسی مخابرات و آنتن، واحد بهرهٔ آنتن نسبت به یک منبع ایزوتروپیک فرضی را با نماد dBi نشان میدهند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Isotropic یک اصطلاح تخصصی بینالمللی است که ریشه در زبان یونانی دارد. این کلمه از دو بخش Isos به معنی برابر یا همسان و Tropos به معنی جهت، چرخش یا تمایل ساخته شده است که ابتدا وارد زبانهای اروپایی مانند فرانسوی و انگلیسی شده و سپس به عنوان وامواژه به زبان فارسی راه یافته است.
جمعبندی و توضیح کامل ایزوتروپیک
واژه ایزوتروپیک یا همان «همسانگرد» در اصطلاح علمی به مواد، فضا یا سیستمهایی اطلاق میشود که رفتار و خواص فیزیکی آنها با تغییر جهت بررسی، هیچ تغییری نمیکند. به عنوان مثال، شیشه یا آب موادی ایزوتروپیک هستند، چرا که نور یا امواج در تمامی جهتها با سرعت یکسانی از آنها عبور میکند.
در مقابل این مفهوم، اصطلاح آنیزوتروپیک (ناهمسانگرد) قرار دارد که در آن خواص ماده در جهتهای مختلف متفاوت است (مانند چوب که استحکام آن در جهت تار و پودش با جهت عمود بر آن فرق دارد). شناخت ویژگیهای ایزوتروپیک در صنایعی چون متالورژی، مهندسی مواد، تولید آنتنهای مخابراتی و تحلیلهای زمینشناسی اهمیت بالایی دارد.