یعنی چه
«عَمود» به معنای ستون و «الدّین» به معنی آیین و شریعت است. این عبارت ترکیبی در ادبیات اسلامی به عنوان نمادِ محوریت، استواری و اصالت به کار میرود؛ جایی که دین به یک خیمه تشبیه شده و عمود الدین، تیرک مرکزی و حیاتی آن است.
تلفظ
این عبارت با فتح عین و ضم میم در کلمه اول، و کسره دال و سکون یاء در کلمه دوم قرائت میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «عمود الدین» با ۹ حرف است. همچنین به عنوان طراح سوال ممکن است از «نماز» یا «ستون دین» نیز استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم انتزاعی و مذهبی، از واژه pillar به معنای ستون یا رکن استفاده میشود.
به عربی
ریشه این عبارت کاملاً عربی است و در متون روایی به هر دو شکل عمود و عماد به کار رفته است.
به فارسی
در برگردان و معادلسازیهای فارسی، تعابیری چون «ستون دین»، «رکن دین» و «پایۀ آیین» دقیقترین جایگزینها برای این ترکیب عربی هستند.
در قرآن
خود عبارت «عمود الدین» در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما مفهوم و مصادیق آن (مانند برپا داشتن نماز) در آیات متعددی تاکید شده است. اصل این عبارت برگرفته از حدیث نبوی معروف «الصَّلَاةُ عَمُودُ الدِّينِ» (نماز ستون دین است) میباشد.
جمعبندی و توضیح کامل عمود الدین
عبارت ترکیبی «عمود الدین» از دو واژه عربی «عمود» (ستون) و «دین» (آیین) تشکیل شده و در فرهنگ اسلامی به معنای حیاتیترین ریشه و پایهای است که کل ساختار ایمان فرد بر آن استوار میشود. در ادبیات دینی، اعتقادات و احکام به یک خیمه تشبیه میشوند که اعمال مختلف مانند طنابها و میخهای آن هستند، اما عمود الدین همان تیرک اصلی و مرکزی است که در صورت آسیب دیدن یا فروریختن، کل بنای خیمه نابود خواهد شد.
اگرچه این عبارت به صورت یک ترکیب نهحرفی در متن قرآن کریم عیناً ذکر نشده، اما مفهوم آن ریشه در وحی دارد و مستقیماً از احادیث مشهور پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت (ع) وارد ادبیات مسلمانان شده است. معروفترین مصداق این اصطلاح «نماز» است، هرچند در برخی روایات دیگر از مفاهیمی چون ولایت، دعا و جهاد نیز به عنوان ستونهای قوامبخش دین یاد شده است.