یعنی چه
تجلبب در لغت به معنای جلباب (چادر یا روپوش سراسری) پوشیدن است. در مفهوم کنایی و مجازی، این واژه به معنای پنهان شدن پشت چیزی یا قرار گرفتن تحت پوشش، حمایت و لوای یک امر مشخص به کار میرود؛ مانند عبارت «تجلبب بالعلم» که یعنی خود را به پوشش دانش آراست یا پشت عنوان علم پنهان شد.
تلفظ
این واژه به صورت تَجَلْبُب (تَ جَ لْ بُ بْ) تلفظ میشود که مصدر باب تفعلّل (ملحق به تفعل) از ریشه رباعی جلبب است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه با ۵ حرف همان «تجلبب» است و به عنوان راهنما معمولاً از عباراتی چون «چادر پوشیدن» یا «پوشیدن روپوش سراسری» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم تجلبب از اصطلاحات مربوط به پوشیدن ردا، چادر یا پوشش سراسری استفاده میشود.
به عربی
واژه تجلبب خود ریشه عربی دارد و در این زبان به معنای پوشیدن لباس گشاد و سراسری است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل چادرپوشی، روپوشاندازی، استتار و خودپوشانی است که مفهوم در بر کردن یک جامه سراسری را میرساند.
در قرآن
خودِ مصدر «تجلبب» به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده است؛ اما اسم جمع آن یعنی «جلابیب» (جمع جلباب) در آیه ۵۹ سوره احزاب به کار رفته است، آنجا که میفرماید: «يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ» (چادرهای خود را بر خویش فرو افکنند).
جمعبندی و توضیح کامل تجلبب
واژه «تجلبب» یک مصدر عربیتبار از ریشه رباعی مجرد «جلبب» است که با رفتن به باب تفعلّل، معنای مطاوعه و اثرپذیری به خود گرفته و به مفهوم «چادرپوش شدن» یا «روپوش سراسری بر تن کردن» به کار میرود. این کلمه در ادبیات کلاسیک و فرهنگ اسلامی بار معنایی عمیقی دارد.
علاوه بر معنای لغوی و ظاهری آن که به نوع پوشش اشاره دارد، تجلبب در متون ادبی و عرفانی به صورت کنایهای نیز کاربرد فراوانی دارد؛ به طوری که پنهان شدن پشت یک صفت، تحت حمایت یک عنوان قرار گرفتن، یا مکتوم ساختن اسرار باطن در زیر ظاهر را نیز تجلبب مینامند.
اگرچه خود این واژه به طور مستقیم در قرآن ذکر نشده، اما ریشه آن در آیه حجاب (سوره احزاب) به عنوان نمادی از عفاف، حیا، پوشیدگی و محافظت اجتماعی برای زنان مؤمن مطرح شده است و همواره حس امنیت و ستر را در ذهن تداعی میکند.