یعنی چه
«فقیر» واژهای عربی به معنی تهیدست و درویش است که در لغت به کسی که استخوان پشتش شکسته باشد نیز گفته میشود، چرا که سختیِ نداری گویی پشت انسان را میشکند. «ندار» نیز صفت مرکب فارسی از «نـ» + «دار» است و به کسی اطلاق میشود که بیبضاعت و فاقد مال و دارایی باشد. در مجموع این ترکیب به فردی اشاره دارد که درآمد یا اموالش کفاف مخارج ضروری زندگیاش را نمیدهد.
تلفظ
واژه فقیر با فتح فاء و کسر قاف تلفظ میشود و واژه ندار با فتح نون و دال مشدد یا کشیده خوانده میشود.
در جدول
کلمه «فقیر و ندار» دقیقاً از ۹ حرف تشکیل شده است. در طراحهای جدول کلماتی مانند بیچیز، مستمند، بینوا و محتاج نیز به عنوان پاسخهای جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Poor رایجترین معادل برای بیان فقر مادی است. کلمه Needy به شخص نیازمند و واژه ادبیتر Indigent به تهیدستی شدید اشاره دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان مفهوم فقیر و ندار از واژه وامگرفته شده Fakir و همچنین واژه اصیل ترکی Yoksul استفاده میشود.
در قرآن
مشتقات ریشه «فقر» در قرآن کریم کاربرد فراوانی دارند. از معروفترین آنها آیه ۱۵ سوره فاطر است که میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ» به این معنی که همه انسانها در پیشگاه الهی نیازمند و فقیر هستند. همچنین در آیه ۲۴ سوره قصص از زبان حضرت موسی نقل شده: «رَبِّ إِنِّی لِمَا أَنزَلْتَ إِلَیَّ مِنْ خَیْرٍ فَقِیرٌ» که نشاندهنده نیاز مطلق انسان به خیر و برکت الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل فقیر و ندار
عبارت «فقیر و ندار» ترکیبی مکرر از دو واژه عربی و فارسی است که برای تاکید بیشتر بر وضعیت تهیدستی و عدم تمکن مالی به کار میرود. واژه فقیر در ریشه لغوی خود به معنای شکستگی ستون فقرات بر اثر سختی روزگار است و واژه ندار به سادهترین شکل، ناتوانی در مالکیت مایحتاج زندگی را بیان میکند. متضادهای اصلی این مفهوم کلماتی چون غنی، ثروتمند و توانگر هستند.
این مفهوم علاوه بر ابعاد مادی و اقتصادی، در ادبیات عرفانی و آموزههای قرآنی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که فقر مادی همواره با نمادهایی چون لباس ژنده یا دست نیاز شناخته میشود، اما در نگاه معنوی، فقر به معنای نیاز مطلق انسان به خداوند و بینیازی از غیر او (غنای حقیقی) تعبیر شده است.