یعنی چه
بقا بر تقلید (یا بقا بر تقلید از میّت) یک اصطلاح تخصصی در فقه اسلامی است و به وضعیتی اشاره دارد که مکلف پس از درگذشت مرجع تقلیدش، همچنان به پیروی از فتاوا و احکام او ادامه میدهد. این مسئله از مباحث مهم در احکام تقلید است و بر اساس نظر بیشتر فقها، استمرار این تقلید نیازمند کسب اجازه از یک مجتهد زنده و اعلم است.
تلفظ
این عبارت از دو بخش «بقاء» (به فتح باء و قاف) به معنای ماندن و «تقلید» (به فتح تاء و سکون قاف) به معنای پیروی کردن تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این اصطلاح فقهی ۱۰ حرفی، خودِ عبارت «بقا بر تقلید» است.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عبارت Continuing the Taqlid استفاده میشود.
به عربی
ریشه این اصطلاح کاملاً عربی است و در کتب فقهی شیعه به همین صورت استعمال میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل «پایداری در پیروی»، «استمرار در تقلید» و «باقی ماندن بر پیروی از مجتهد درگذشته» است.
جمعبندی و توضیح کامل بقا بر تقلید
اصطلاح فقهی «بقا بر تقلید» به معنای استمرار پیروی یک مکلف از فتاوای مرجع تقلیدی است که از دنیا رفته است. این بحث زمانی مطرح میشود که فردی سالها از یک مجتهد تقلید کرده و اکنون با وفات او روبرو شده است. طبق احکام اسلامی، فرد نمیتواند به صورت خودسرانه بر تقلید سابق خود باقی بماند، بلکه باید برای تعیین تکلیف به یک مجتهد زنده و اعلم رجوع کند.
بیشتر مراجع تقلید معاصر، بقا بر تقلید از مجتهد متوفی را تحت شرایطی جایز میدانند. معمولاً این جواز مشروط به آن است که مجتهدِ درگذشته، اعلم از مجتهدان زنده باشد یا مکلف در زمان حیات او، به آن فتاوا عمل کرده باشد. این تداوم فقهی نشاندهنده پویایی و در عین حال انضباط ساختار مرجعیت در فقه شیعه است.