یعنی چه
نابغه به کسی گفته میشود که از نظر هوش، ذکاوت، خلاقیت و استعداد ذاتی در سطحی بسیار فراتر از میانگین جامعه قرار دارد و میتواند در رشتههای مختلف مانند علم، ریاضیات، هنر یا ادبیات آثار یا کشفیات شگرفی پدید آورد.
هم خانواده
این کلمه ریشه در زبان عربی دارد و واژگانی که با آن همریشه هستند بر مفاهیمی چون هوش سرشار و آشکار شدن استعداد دلالت میکنند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه نابغه به عنوان پاسخ یک کلمه پنج حرفی شناخته میشود. همچنین کلماتی نظیر باهوش یا هوشمند نیز ممکن است به عنوان معادلهای آن مطرح شوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Genius رایجترین معادل برای نابغه است. کلمه Prodigy نیز بیشتر برای کودکان یا افرادی که در سنین پایین استعداد شگرفی نشان میدهند استفاده میشود.
به عربی
واژه نابغه خود ریشه عربی دارد، اما در زبان عربی معاصر کلمه عَبقَري کاربرد بسیار گستردهای برای توصیف افراد فوقالعاده باهوش دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به فرد نابغه از واژه Dâhi که از ریشهای شرقی گرفته شده است، استفاده میکنند.
به فارسی
در زبان فارسی، واژگانی چون هوشمند، باهوش، فرید، بیهمتا و نادره به عنوان برگردانها و معادلهای معنایی نزدیک به نابغه به کار میروند تا فردی با ویژگیهای ذهنی ممتاز را توصیف کنند.
جمعبندی و توضیح کامل نابغه
واژه نابغه در اصل از ریشه عربی «ن ب غ» گرفته شده است که در معنای اولیه خود به مفاهیمی چون جوشیدن، آشکار شدن و سرودن شعر بدون سابقه قبلی اشاره داشت. در گذشته این صفت را برای شاعران بسیار زبردست و برجسته به کار میبردند، اما به مرور زمان معنای آن گسترش یافت و در زبان فارسی امروز، به هر فردی که دارای هوش، استعداد خلاقانه و توانایی ذهنی خارقالعاده و ذاتی باشد، نابغه میگویند.
این واژه در فرهنگ عمومی و ادبیات نمادی از پیشرفت فکری، کشف، نوآوری و فراتر رفتن از مرزهای دانش معمولی جامعه است. اگرچه خود کلمه نابغه در قرآن کریم نیامده، اما معادل عربی آن یعنی «عبقری» در قالب جمع برای توصیف بساطهای فاخر به کار رفته است. امروزه در دنیای مدرن، این مفهوم معمولاً با تصویر آلبرت انیشتین یا یک لامپ روشن در ذهن مردم تداعی میشود.