یعنی چه
ناموس در اصل از واژه یونانی Nomos به معنای قانون گرفته شده است، اما در اصطلاح کلام اسلامی و فرشتهشناسی به معنای فرشتهای است که اسرار الهی را به پیامبران میرساند. از این رو، «ناموسالاکبر» به معنای بزرگترین رازدار وحی است که مقصود از آن حضرت جبرئیل (ع) است.
تلفظ
این عبارت به صورت «ناموسُ الاَکبَر» با ضمهٔ حرف سین در کلمه اول و فتحه روی همزه و کاف در کلمه دوم خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «بزرگترین رازدار وحی» یا «لقب فرشته وحی»، کلمه یا عبارت ۱۱ حرفی «ناموس الاکبر» است.
به انگلیسی
در متون و ترجمههای انگلیسی الهیات اسلامی، برای انتقال دقیق این مفهوم از تعابیر فوق استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً یک اصطلاح با ریشه یونانی است که از طریق زبان سریانی وارد زبان عربی شده و در فرهنگ و روایات اسلامی تثبیت گشته است.
به فارسی
برگردان دقیق و مفهومی این اصطلاح به زبان فارسی، «بزرگترین رازدار وحی»، «پیک امین الهی» یا «شاه فرشتگان» است که مصداق عینی آن جبرئیل است.
در قرآن
عبارت «ناموس الاکبر» عیناً در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ بلکه قرآن کریم برای اشاره به این فرشته مقرب از نام «جبرئیل» و تعابیری چون «روحالامین» و «شدیدالقوی» استفاده کرده است. این واژه در روایات تاریخی مربوط به آغاز وحی، از زبان ورقة بن نوفل نقل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل ناموس الاکبر
عبارت «ناموسالاکبر» یک اصطلاح کلامی، تاریخی و عرفانی کهن در فرهنگ اسلامی است که بیش از هر چیز با داستان آغاز وحی به پیامبر اسلام (ص) در غار حراء و گفتار «ورقة بن نوفل» گره خورده است. ورقه پس از شنیدن ماجرای نزول فرشته بر پیامبر، از این تعبیر استفاده کرد و گفت این همان ناموسی است که خداوند بر موسی نازل کرده بود. کلمه ناموس در اصل ریشه در واژه یونانی Nomos به معنای قانون و شریعت دارد که پس از ورود به زبانهای سریانی و عربی، در اصطلاح فرشتهشناسی به معنای فرشته صاحبِ سرّ و امانتدار وحی به کار رفته است.
نکته حائز اهمیت این است که در فرهنگ عامه و زبان فارسی امروز، کلمه «ناموس» معنایی متفاوت یافته و بیشتر به شرف، عفت و شایستگی اخلاقی اشاره دارد؛ اما در ترکیب کهن و اصیل «ناموسالاکبر»، این واژه دقیقاً در همان معنای قدیمی خود یعنی واسطه امین وحی و دانایی برتر الهی استفاده شده است و نماد پیوند آسمان و زمین به شمار میرود.