یعنی چه
ترکیب وصفی «گوهر بیمانند» در لغت به معنای جواهر، سنگ قیمتی یا مرواریدی است که جفت و همتایی برای آن در جهان وجود ندارد. در ادبیات فارسی و زبان عامیانه، این عبارت به عنوان یک تعبیر کنایی و فصیح برای اشاره به انسانهای بینظیر، فرزندان بسیار عزیز و گرانقدر، یا حقیقت و جانِ یگانه و پاک به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [gōhar-e bī-mānand] است. واژهٔ گوهر در پارسی میانه به صورت gōhr تلفظ میشده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواستهشده مشخص میشود. خود عبارت «گوهر بی مانند» دقیقاً ۱۱ حرف دارد. از دیگر پاسخهای احتمالی و هممعنی میتوان به «در یتیم»، «در یکتا» یا «نادره» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم دقیق این عبارت از ترکیباتی چون Peerless gem یا Matchless pearl استفاده میشود که نشاندهنده گرانبها بودن و عدم وجود رقیب و مانند برای آن است.
به فارسی
معادلها و واژههای هممعنی فارسی این ترکیب عبارتند از: دُرّ یتیم، دُرّ یکتا، گوهر بیهمتا، فرید و نادره. همچنین از نظر ریشهشناسی، واژه «گوهر» ریشه در زبان پهلوی (gōhr به معنی ذات و اصل) دارد و «بیمانند» از پیشوند نفی «بی» به همراه «مانند» (از مصدر مانستن) ساخته شده است.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و فرهنگ شرق و به ویژه در عرفان فارسی، نماد پاکدامنی، اصالت ذات، نایاب بودن و کمال مطلق روح انسانی مصفا است. در اشعار صوفیانه، گاه پروردگار یا حقیقت عشق نیز به عنوان گوهر بیمانند توصیف میشود. همچنین در تفاسیر فارسی آیات ۲۲ و ۲۳ سوره الرحمن (اللؤلؤ و المرجان) و آیه ۲۳ سوره واقعه (کأمثال اللؤلؤ المکنون) به این مفهوم تعبیر شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل گوهر بی مانند
عبارت «گوهر بیمانند» یکی از ترکیبات کنایی، اصیل و بسیار زیبای زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه دارد. این واژه در ظاهر به جواهرات و مرواریدهای بسیار گرانبها و منحصربهفردی اشاره دارد که جفت و همتایی برای آنها یافت نمیشود، اما کاربرد اصلی و عمده آن در ادبیات عرفانی و قرآنی و همچنین گفتارهای روزمره، اشاره به انسانهای پاکنهاد، ذات بیعیب و نقص، یا فرزندان مایه افتخار و عزیز است.
این ترکیب وصفی که با کلماتی چون «دُر یکتا» و «فرید» همپوشانی دارد، در فرهنگ شرقی نمادی از کمال مطلق، نایاب بودن و اصالت به شمار میرود. به دلیل داشتن ۱۱ حرف، در دنیای سرگرمی و جدول نیز جایگاه خاصی دارد و به عنوان یک پاسخ دقیق برای طراحان جدول محسوب میشود.