یعنی چه
واژه «ثمربخش» به معنای چیزی است که نتیجهدار، مفید و اثرگذار باشد. این صفت برای کارها، تلاشها، جلسات یا پدیدههایی به کار میرود که حاصل و بازدهی مثبتی به همراه دارند و به هدف مورد نظر دست مییابند.
مترادف
واژههایی مانند اثربخش، کارآمد، سودآور و حاصلخیز با ثمربخش هممعنی هستند. در مقابل، کلماتی چون بیاثر، بیثمر و ناکارآمد به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «ثَمَربَخش» است که از دو بخش «ثَمَر» (با فتحة روی ث و م) و «بَخش» (با فتحة روی ب) تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، کلمه «ثمربخش» به عنوان پاسخ پرسشهایی با مفهوم سودمند یا بارور کاربرد دارد و دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن و متن کلام، از معادلهای متنوعی برای رساندن مفهوم ثمربخش استفاده میشود که رایجترین آنها Fruitful و Productive هستند.
به فارسی
از نظر ساختار زبانی، این کلمه یک صفت مرکب ترکیبی (عربی - فارسی) است. جزء اول آن «ثَمَر» از ریشه عربی به معنی میوه و حاصل است و جزء دوم آن «بخش» از مصدر فارسی بخشیدن به معنای دهنده است؛ بنابراین برگردان خالص فارسی آن ترکیباتی مثل «بارده» یا «نتیجهبخش» است.
در قرآن
خود کلمه مرکب و فارسیعربی «ثمربخش» در متن قرآن کریم وجود ندارد. با این حال، ریشه عربی آن یعنی «ثَمَر» و مشتقات جمع آن مانند «ثَمَرات» به معنای میوهها و دستاوردها بارها در آیات مختلف (مانند آیه ۱۴۱ سوره انعام) برای اشاره به نعمتها و حاصل درختان ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل ثمربخش
واژه «ثمربخش» یکی از صفتهای زیبای ترکیبی در زبان فارسی است که از امتزاج ریشه عربی «ثمر» (به معنی میوه و دستاورد) و پسوند فاعلی فارسی «بخش» (از مصدر بخشیدن) پدید آمده است. این کلمه در اصطلاح به هر اقدام، تصمیم، یا پدیدهای اطلاق میشود که نه تنها بیفایده نماند، بلکه بازدهی مثبت، خیر، و سودمندی آشکاری به همراه داشته باشد.
در ادبیات و فرهنگ عامه، مفهوم ثمربخش بودن با نمادهایی چون درختان بارور، بارانهای بهاری و زمینهای حاصلخیز گره خورده است؛ چرا که این پدیدهها بدون چشمداشت، خیر و فایده خود را به جامعه میرسانند. استفاده از این واژه در گفتگوهای روزمره و اداری، نشاندهنده کارآمدی عمیق و رسیدن به هدف مطلوب است.