یعنی چه
کیهانشناسی هندو به چارچوبهای دینی–فلسفی در آیین هندو اشاره دارد که در آن ساختار جهان، لایههای جهان (لُکهها)، پیدایش و نابودی دورهای کیهان و زمانهای بسیار طولانی و تکرارشونده (مانند چرخهی یُگاها و کَلپهها) تبیین میشود. این دیدگاه بر خلاف نگاه خطی، جهان را پدیدهای مدام در حال تکرار، آفرینش، حفظ و نابودی میداند.
تلفظ
عبارت «کیهانشناسی هندو» در زبان فارسی به صورت [kēyhān-šenāsi-ye hendū] تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول، خودِ واژهٔ «کیهان شناسی هندو» با ۱۴ حرف است. از دیگر گزینههای احتمالی و مشابه میتوان به «کیهان شناسی ودایی» اشاره کرد.
به انگلیسی
معادل دقیق انگلیسی این اصطلاح تخصصی و فلسفی Hindu cosmology است.
به فارسی
در زبان فارسی برای این عبارت ترکیبی، از برابرهای مترادفی چون «جهانشناسی هندو»، «کیهانشناخت هندویی» و «کیهانشناسی ودایی» استفاده میشود.
در قرآن
اصطلاح «کیهانشناسی هندو» یا مفاهیم خاص آن مانند زمان چرخهای بیانتها (تناسخ کیهانی) در قرآن کریم وجود ندارد. قرآن از منظر توحیدی و خطی به آفرینش جهان توسط خداوند یکتا، آغاز مشخص و پایان آن در معاد میپردازد، گرچه مفاهیم کلی عظمت آسمانها و خلقت در هر دو سنت مورد توجه است.
جمعبندی و توضیح کامل کیهان شناسی هندو
کیهانشناسی هندو یکی از پیچیدهترین و وسیعترین دیدگاههای اساطیری و فلسفی جهان باستان است که ریشه در متون مقدسی چون وداها و پورانهها دارد. بر خلاف دیدگاههای مدرن علمی یا ادیان ابراهیمی که زمان و خلقت را خطی (دارای یک آغاز و پایان مشخص) میدانند، در این دیدگاه جهان هستی چرخهای بیانتها از آفرینش، بقا و نابودی را طی میکند که هر دورهٔ آن میلیاردها سال به طول میانجامد.
در این ساختار کیهانی، نمادهایی مانند صدای ارتعاش اولیه «اُم»، رقص شیوا (ناتاراجا) که نمایانگر چرخهٔ دگرگونی است، و مفهوم رحم طلایی یا تخممرغ کیهانی جایگاه ویژهای دارند. همچنین جهان به لایههای مختلفی از لکهها (جهانهای بالا و پایین) تقسیم میشود که ارواح با توجه به کارمای خود در آنها متبلور میشوند.