یعنی چه
آلوده صفت مفعولی از ریشه «آلودن» است. در لغت به معنای ناپاک، کثیف، چرکآلود یا آغشته و مخلوط شده با چیزهای نامطلوب (مانند میکروب یا سم) به کار میرود. در مفهوم مجازی نیز به معنای دچار شدن به فساد، بیماری، گناه، اعتیاد یا وضعیت نامطلوب اخلاقی و اجتماعی استفاده میشود.
مترادف
واژههایی که مفهوم کثیفی، ناپاکی یا ترکیب شدن با مواد نامطلوب را میرسانند، مترادف این کلمه هستند.
متضاد
واژههایی که بر پاکی، طهارت و عاری بودن از هرگونه کثیفی یا گناه دلالت دارند، ضد این واژه به شمار میروند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه پارسی میانه و اوستایی مرتبط با آشفتن و کثیف کردن مشتق شدهاند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ اصلی برای پرسشهایی با مضمون ناپاک، کثیف یا ملوث، واژه ۵ حرفی «آلوده» است.
به انگلیسی
بسته به متن (پزشکی، محیط زیست یا عمومی)، معادلهای متفاوتی در انگلیسی دارد.
به عربی
در زبان عربی برای مفاهیم مادی و معنوی آلودگی از واژههای ملوث و نجس استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی برای شیء کثیف از Kirli و برای سرایت یا آغشتگی از Bulaşmış استفاده میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل آلوده
واژه «آلوده» صفت مفعولی کهن و اصیلی از مصدر فارسی «آلودن» است که ریشه در زبانهای پهلوی و اوستایی دارد. این کلمه در معنای نخستین خود به ناپاکی مادی، وجود چرک، کثیفی یا آغشته شدن محیط و اشیاء به سموم و میکروبها اشاره دارد که امروزه در مسائلی مانند آلودگی هوا یا آب بسیار کاربرد دارد.
علاوه بر کاربرد مادی، آلوده در ادبیات، عرفان و اخلاق فارسی دارای بار معنایی مجازی و استعاری قوی است. در این سياق، نمادی از گرفتاری درون، ابتلا به گناه، دلبستگی به مادیات دنیا و دوری از اصالت پاک و روحانی انسان به شمار میرود که در نقطهی مقابل مفاهیمی همچون نور، آب، طهارت و منزه بودن قرار میگیرد.