یعنی چه
توسم نمودن (توسم کردن) به معنای آن است که فرد با استفاده از هوش، بصیرت و نگاهی ژرف، از ظاهر علائم و نشانهها به اصل و باطن یک امر یا حقیقت پی ببرد. این واژه مفهومی فراتر از یک حدس ساده دارد و به درک آگاهانه و مبتنی بر قرائن اشاره میکند.
تلفظ
این ترکیب فعلی به صورت تَوَسُّم نُمُودَن تلفظ میشود که در آن واژه توسم بر وزن تفعل است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به راهنمای «با فراست از نشانهها پی بردن به حقیقت» عبارت ۹ حرفی «توسم نمودن» یا معادلهای کوتاهتر آن مثل «تفرس» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی عباراتی که مفهوم درک از طریق بصیرت، نشانهشناسی و هوش درونی را برسانند به عنوان معادل به کار میروند.
به عربی
ریشه این واژه عربی است و در خود این زبان نیز به معنای پی بردن به حقیقت از روی علائم ظاهری به کار میرود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این اصطلاح شامل عناوینی چون هوشمندی، زیرکی در دریافت نشانهها، حدسِ مبتنی بر قرینه و دیدن با چشم دل است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و اخلاقی، توسم نماد و مظهر «چشم باطن» و توانایی دیدن درونِ حقیقت از روی پوسته ظاهری آن است؛ همانطور که در متون اسلامی به هوشیاری و فراستِ نشانهشناسان اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل توسم نمودن
ترکیب فعلی «توسم نمودن» یک عبارت ادبی و کهن است که امروزه بیشتر به صورت «توسم کردن» یا «تفرس کردن» یاد میشود. ریشه این واژه به کلمه عربی «وسم» به معنای علامت و نشانه بازمیگردد و در اصطلاح، به معنای مطالعه هوشمندانه نشانهها برای دستیابی به یک حقیقت پنهان است. مهمترین جلوه این واژه در آیه ۷۵ سوره حجر آمده که اهل بصیرت و عبرتگیرندگان از تاریخ را «متوسمین» (نشانهشناسان) نامیده است.
این واژه در ادبیات فارسی و عرفان اسلامی، مرادف با داشتن چشم دل و بینش درونی است؛ یعنی فرد تمایزی آشکار میان نگاه سطحی و نگاه ژرفبینانه قائل میشود و با استفاده از قرائن کوچک، به نتایج بزرگ و صائب دست مییابد.