یعنی چه
این واژه دارای دو بعد معنایی است؛ در بعد مادی به معنای هر چیز آلوده، کثیف، چرکآلود و نجس به کار میرود و در بعد معنوی و اخلاقی، به انسانهای بدکار، تبهکار، فاسد، شیطانصفت و مظهر شرارت اطلاق میشود.
مترادف
واژههای فوق بسته به بافت متن (مادی یا معنوی) میتوانند به عنوان جایگزین کلمه پلید استفاده شوند.
متضاد
در برابر ناپاکی مادی از کلماتی چون پاک و طاهر، و در برابر ناپاکی اخلاقی از واژههای شریف و نیکوکار استفاده میشود.
هم خانواده
از آنجا که این واژه ریشه در زبان فارسی اصیل دارد، واژههای همخانواده آن بر اساس ساختار ترکیبی و مشتقات فارسی شکل میگیرند، نه بر پایه ریشههای ثلاثی مجرد عربی.
در جدول
در طراحهای جداول متقاطع، کلمه پلید به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «ناپاک»، «خبیث» یا «چرک» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور ناپاکی مادی باشد یا خباثت درونی، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای آن انتخاب میشود.
به عربی
در زبان عربی و بخصوص در بافت قرآنی، مفاهیمی چون رجس و خبیث دقیقترین معادلها برای توصیف باطن پلید هستند.
به فارسی
در پارسی کهن و میانه (پهلوی) این واژه به صورت «پلیت» نیز ضبط شده و همواره برای توصیف اوج ناپاکی و اهریمنصفت بودن به کار رفته است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ عامه، پلید بودن مظهر فساد اصلاحناپذیر و ضدقهرمانهای اهریمنی است و مکرراً به عنوان نمادی برای نفس اماره یا روح آلوده به گناه استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پلید
واژه «پلید» یکی از واژگان اصیل و ریشهدار زبان فارسی است که از دوران پارسی میانه تا به امروز کاربرد خود را حفظ کرده است. این کلمه به طور همزمان دو قلمرو مادی و معنوی را پوشش میدهد؛ به طوری که هم برای اشیاء آلوده و نجس و هم برای سیرتهای زشت، مکار و شیطانصفت به کار میرود.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، پلید بودن فراتر از یک صفت ساده، به عنوان یک نماد برای شر مطلق، ابلیس و نفس سرکش اماره شناخته میشود. در متون کهن و اشعار شاعران بزرگ نیز این واژه همواره در تقابل با مفاهیمی چون پاکی، طهارت و راستی قرار گرفته است.
اگرچه این واژه ریشه عربی ندارد، اما در ترجمههای فارسی قرآن کریم، بهترین و رساترین معادل برای واژگان مهمی چون «رجس» (آلودگی باطنی و کفر) و «خبیث» (انسانها یا کارهای ناپاک) به شمار میرود که نشاندهنده عمق معنایی این کلمه در ذهن فارسیزبانان است.