یعنی چه
واژه «لمسجد» یک کلمه مستقل نیست؛ بلکه ترکیبی از حرفِ «لَـ» (لام تأکید/ابتداء) یا «لِـ» (لام جر) همراه با واژه «مسجد» است. در حالت اول یعنی «قطعاً مسجدی» و در حالت دوم یعنی «برای مسجد» یا «به سوی مسجد».
تلفظ
این کلمه بسته به نقش نحوی آن در جمله به دو صورت تلفظ میشود: لَمَسْجِد (با فتح لام به معنی یقیناً مسجدی) و لِمَسْجِد (با کسر لام به معنی برای مسجدی).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه بر اساس تعداد حروف، خود کلمه «لمسجد» با ۵ حرف است.
به انگلیسی
بر اساس نوع ساختار، معادل انگلیسی آن تفاوت میکند؛ برای تأکید از Surely a mosque یا Indeed a masjid و برای نسبت از For the mosque استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به عنوان تعابیر مترادف و هممعنا، عباراتی همچون لَجَامِع یا لَمُصَلّیٰ در حالت تأکید به کار میروند.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این ترکیب در متون و تفاسیر، «قطعاً مسجدی» (در مقام تأکید بر فضیلت مکان) یا «برای مسجد و متعلق به مسجد» (در مقام بیان مالکیت و جهت) است.
در قرآن
این ترکیب با لامِ مفتوح و تأکید در آیه ۱۰۸ سوره مبارکه توبه آمده است: «لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوَىٰ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ» که به قطعاً مسجدی (اشاره به مسجد قبا) که از روز نخست بر پایه تقوا بنا شده، اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل لمسجد
واژه «لمسجد» یک کلمه ساده و مستقل در لغتنامه نیست، بلکه یک ترکیب صرفی و نحوی از زبان عربی است که از پیوند حرف «لام» و اسم مکان «مسجد» تشکیل شده است. معنای این ترکیب کاملاً به حرکهگذاری حرف اول یعنی لام وابسته است؛ اگر با فتحه خوانده شود (لَمَسْجِد)، لامِ تأکید و ابتداء است و معنای «قطعا و یقینا مسجدی» میدهد و اگر با کسره خوانده شود (لِمَسْجِد)، لامِ جر بوده و معنای «برای مسجد» یا «متعلق به مسجد» را میسازد.
این واژه در ادبیات قرآنی و فرهنگ اسلامی جایگاه ویژهای دارد، چرا که در آیه ۱۰۸ سوره توبه با لام تأکید برای توصیف مسجدی که اساس آن بر پایه تقوا و اخلاص بنا شده (مسجد قبا)، به کار رفته است. از این رو در تحلیلهای لغوی، ریشه اصلی آن را همان «س-ج-د» به معنای خضوع و سجده میدانند که نمادی از بندگی، پاکی و پایگاه وحدت مسلمانان است.