یعنی چه
این عبارت وصفی و عامیانه به حالت کسی یا چیزی اشاره دارد که در آستانه مرگ، جان کندن یا خرابی کامل قرار گرفته است. در کاربردهای روزمره، علاوه بر انسانها، برای اشیاء یا سیستمهای کاملاً از کار افتاده نیز به کار میرود.
در جدول
در کلمات متقاطع، این عبارت یا معادلهای آن با تعداد حروف مشخص برای اشاره به شخص در حال نزع استفاده میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این حالت از اصطلاحات بالینی مانند Terminally ill یا اصطلاحات توصیفی مانند Moribund استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشه موت و احتضار برای توصیف این حالت استفاده میشود که به بستر مرگ یا نزدیک بودن اجل دلالت دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، تعابیری همچون در بستر مرگ بودن یا در حال جان کندن برای این مفهوم به کار میرود.
به فارسی
واژههای مترادف فارسی شامل کلمات رسمی و فقهی مانند «محتضر» یا تعابیر عامیانهتری چون «رو به قبله» و «مردنی» است. متضادهای آن نیز شامل کلماتی چون سرحال، قبراق، زنده و زبر و زرنگ میشود. این ترکیب از پیشوند فارسی «رو به» و واژه عربی «موت» (مرگ) ساخته شده و همخانوادههای آن موت، اموات، ممات و میت هستند.
در قرآن
خود ترکیب عامیانه «رو به موت» در قرآن وجود ندارد، اما ریشه عربی آن (موت) به وفور ذکر شده است. نزدیکترین توصیف قرآنی به این حالت، عبارت «حَاضِرَ الْمَوْتُ» در آیه ۱۸ سوره نساء و تصویرِ جان به گلوگاه رسیدن در آیه ۸۳ سوره واقعه («فَلَوْلَا إِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ») است.
جمعبندی و توضیح کامل رو به موت
اصطلاح «رو به موت» یک ترکیب آمیخته از پیشوند فارسی «رو به» و واژه عربی «موت» به معنای مرگ است. این عبارت در فرهنگ عامه و زبان محاورهای، وضعیت فردی را توصیف میکند که در آستانه جان کندن، در بستر بیماری سخت یا در مراحل پایانی عمر خود قرار دارد و به نوعی با مفاهیمی مثل احتضار و نیمهجان بودن پیوند خورده است.
علاوه بر کاربرد آن برای جانداران، این اصطلاح در ادبیات روزمره به صورت استعاری برای اشیاء، دستگاهها، یا موقعیتهای کاملاً خراب، فرسوده و در شرف نابودی نیز استفاده میشود؛ مثلاً وقتی یک خودرو یا گوشی تلفن همراه در بدترین وضعیت کارکردی خود قرار دارد، به عامیانه گفته میشود «رو به موت» است. در نمادشناسی فرهنگی، این حالت معمولاً با تصویر شمعی در حال خاموش شدن یا غروب آفتاب یادآوری میشود.