یعنی چه
کیسه درویشان به کیسه، کیف یا توبرهای کوچک از جنس پارچه، پشم یا چرم (مانند چنته) گفته میشود که درویشان، قلندران یا زاهدان تهیدست آن را به کمر میبستند یا از گردن میآویختند تا لوازم اندک، غذا یا صدقات جمعآوریشده را در آن نگهداری کنند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «کیسه» (با کسر هاء بیان حرکت) و «درویشان» (جمع درویش با فتح دال و سکون راء) تشکیل شده است.
در جدول
در مسابقات و حل جدولهای متقاطع، پاسخ این اصطلاح دقیقاً خود عبارت «کیسه درویشان» با ۱۱ حرف است، اما گاهی به عنوان راهنما برای کلماتی چون چنته، توبره یا کشکول نیز به کار میرود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و ترجمههای عرفانی تاریخی، برای اشاره به این مفهوم از ترکیبهایی نظیر Dervish's pouch یا Satchel استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و واژگان هممعنی این ترکیب در زبان فارسی شامل چنته (کیسه قالیچهای)، توبره، انبان و خرجین کوچک است که همگی دلالت بر ظرفی پارچهای یا چرمی برای حمل بار و توشه دارند.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات عرفانی و فرهنگ عامه، نمادی از فقر صوفیانه و قناعت است؛ نشاندهنده سالکی است که به جای انباشتن مال در خزانه، به توشهای اندک و روزی روزانه بسنده میکند. همچنین پر یا خالی بودن آن مجازاً به داشتن یا نداشتن علم و معرفت اشاره دارد.
جمعبندی و توضیح کامل کیسه درویشان
ترکیب «کیسه درویشان» یک واژه کلاسیک و اصیل در فرهنگ و ادبیات فارسی است که به کیف، توبره یا چنته ساده سالکان و درویشان اشاره دارد. این کیسه که غالباً از جنس پارچه، پشم یا چرم ساخته میشد، ابزاری کاربردی برای حمل ملزومات اندک زندگی، غذا یا صدقات در سفرهای طولانی و دورهگردیهای صوفیانه بوده است.
از نظر نمادین و فرهنگی، این اصطلاح بازتابدهنده مفاهیمی چون فقر اختیاری، زهد، و قناعت در برابر تجملات و ثروتاندوزی دنیوی است. در اصطلاحات عامیانه نیز با واژه «چنته» همپوشانی دارد، به طوری که داشتن چیزی در چنته یا کیسه، کنایه از داشتن دانش، مهارت و مایه درونی است.