یعنی چه
ذوالحجة دوازدهمین و آخرین ماه در گاهشماری هجری قمری است. این ماه از ماههای حرام به شمار میرود و به دلیل وقوع مناسک حج در آن، از قداست و اهمیت بالایی نزد مسلمانان برخوردار است؛ دهم این ماه نیز مصادف با عید قربان است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت «ذولْحِجْجَه» یا «ذیالْحِجَّه» با کسر حرف «ح» و تشدید «ج» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، از این واژه به عنوان پاسخ عباراتی چون «آخرین ماه قمری»، «ماه حج» یا نامهای قدیمی آن در دوران جاهلیت مانند «برک» و «مسبل» استفاده میشود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و بینالمللی برای اشاره به این ماه قمری از صورتهای آوانویسی شده فوق استفاده میشود.
به عربی
این ترکیب در زبان عربی از دو بخش «ذو» (به معنی صاحب و دارنده) و «الحجة» (به معنی مناسک حج) تشکیل شده است.
به فارسی
در زبان فارسی معادل مستقیم تککلمهای برای ماههای قمری وجود ندارد، اما ترجمه تحتاللفظی آن «ماه حج» یا «صاحب حج» است و در گفتار روزمره بیشتر به صورت «ذیالحجه» به کار میرود.
در قرآن
نام واژه «ذوالحجة» به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است؛ اما طبق نظر مفسران، عباراتی مانند «وَلَيَالٍ عَشْرٍ» (قسم به شبهای دهگانه) در سوره فجر به ده روز نخست این ماه اشاره دارد. همچنین این ماه از «أشهر معلومات» (ماههای حج) و یکی از ماههای حرام (حُرُم) است.
جمعبندی و توضیح کامل ذوالحجة
ذوالحجة آخرین و دوازدهمین ماه در تقویم هجری قمری است که از ارزش و جایگاه مذهبی بسیار بالایی در جهان اسلام برخوردار است. ریشه این واژه عربی بوده و در لغت به معنای «دارنده یا صاحب حج» است؛ چرا که بزرگترین تجمیع عبادی مسلمانان یعنی مناسک حج واجب در روزهای نخستین این ماه صورت میگیرد. علاوه بر اعمال حج، وقایع مهمی همچون عید قربان در روز دهم و عید غدیر خم در روز هجدهم، اهمیت این ماه را دوچندان کرده است.
این ماه در کنار ماههای رجب، محرم و ذوالقعده، یکی از چهار ماه حرام در اسلام است که در آنها جنگ و خونریزی ممنوع شمرده شده است. دهه اول ذوالحجة در روایات اسلامی بسیار مبارک و شریف دانسته شده و عبادت در آن فضیلت فراوانی دارد. پایان این ماه، برابر با پایان سال قمری مسلمانان است و با اتمام آن، سال نو هجری قمری با ماه محرم آغاز میشود.