یعنی چه
خنبره در لغت به معنی خمره کوچک، خمچه یا کوزهای سفالی است که دهانه تنگی دارد. در قدیم از آن برای نگهداری مواد مختلفی مانند آب، سرکه، ترشی، دارو یا حتی سکههای طلا و نقره استفاده میکردند. این واژه کاملاً کلاسیک و کهن است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت خُنْبَره (با ضمه خ) و در برخی منابع به صورت خَمْبَره (با فتحه خ) تلفظ میشود.
در جدول
کلمه خنبره دقیقاً ۵ حرف دارد و معمولاً به عنوان پاسخ طراحان جدول برای پرسشهایی نظیر «خمره کوچک»، «خم کوچک» یا «کوزه سفالی کوچک» به کار میرود.
به انگلیسی
برای برگردان این واژه به انگلیسی میتوان از ترکیباتی که به ظروف سفالی کوچک یا کوزههای کهن اشاره دارند استفاده کرد.
به فارسی
واژگان هممعنی و جایگزین فارسی برای این کلمه عبارتند از: خم کوچک، خمچه، بستو، بستوقه، قرابه و کوزه.
در قرآن
کلمه خنبره یک واژه کاملاً پارسی کهن است و در متن قرآن کریم به کار نرفته و فاقد کاربرد قرآنی است.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، به ویژه در اشعار نظامی گنجوی، ترکیب «خنبره فلک» کنایه از آسمان و دنیاست. همچنین این واژه نماد انسانهای کممایهای است که وقتی خالی هستند هیاهو دارند و با پر شدن آرام میگیرند؛ چنانکه نظامی میگوید: «خنبرهٔ نیمه برآرد خروش / لیک چو پر گردد، گردد خموش».
جمعبندی و توضیح کامل خنبره
واژه «خنبره» (یا خمبره) یکی از کلمات کهن، اصیل و کمکاربرد زبان فارسی است که از واژه پایه «خم» به همراه پسوند تصغیر ساخته شده و در اصل به معنای خمره کوچک، خمچه یا کوزهای سفالی با دهانه تنگ است. در متون تاریخی و ادبی گذشته مانند تاریخ بیهقی و اشعار نظامی گنجوی، این ظرف برای نگهداری مایعات، داروها (مانند تریاق که نوعی پادزهر بود) و حتی پنهان کردن مسکوکات طلا و نقره به کار میرفته است.
این واژه امروزه در زبان روزمره تقریباً منسوخ شده و کاربرد زنده ندارد، اما در بازیهای فکری و حل جدول به عنوان یک کلمه ۵ حرفی به وفور مورد استفاده قرار میگیرد. جالب است بدانید واژه نظامی «خمپاره» نیز در ابتدا به دلیل شباهت ظاهری به همین نوع ظرف سفالی، از ریشه خنبره وام گرفته شده بود.