یعنی چه
این عبارت یک فرمان الهی و دستوری است که در آن خداوند به پیامبر اسلام (ص) امر میکند تا به کسانی که در برابر مصائب، مشکلات و آزمونهای سخت زندگی استقامت و بردباری پیشه میکنند، نوید و مژده پاداش، رحمت و هدایت خاص خداوند را بدهد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «بَشِّرِ الصَّابِرین» است که در آن حرف شین دارای تشدید و کسره، و صاد دارای تشدید و فتحه است.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت اغلب با تعابیری همچون نوید دادن و مژده بخشیدن به بردباران ترجمه شده است.
به عربی
این عبارت خود یک جمله کامل عربی (شامل فعل امر و مفعول) برگرفته از متن مصحف شریف است.
به فارسی
در زبان فارسی این عبارت به صورت «به صابران مژده بده»، «به شکیبایان بشارت ده» یا «بردباران را نوید ده» برگردانده میشود.
در قرآن
این عبارت به طور دقیق در آیه ۱۵۵ سوره بقره آمده است؛ جایی که خداوند انسانها را به آزمایش با ترس، گرسنگی و کاهش مال و جان انذار میدهد و در پایان میفرماید: «وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ». در آیه بعد توضیح داده میشود که این صابران کسانی هستند که در مصیبتها میگویند «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ».
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، این عبارت نماد امید، پاداش فراتر از حد تصور پس از تحمل سختیها و مظهر رشد انسان در سایه آزمونهای زندگی است. همچنین در عرف جامعه، از این تعبیر در آگهیهای ترحیم و تسلیت برای تسلی خاطر بازماندگان استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بشر الصابرین
عبارت قرآنی «بشر الصابرین» یکی از کلیدیترین مفاهیم اخلاقی و اعتقادی اسلام را در خود جای داده است. این عبارت که در آیه ۱۵۵ سوره بقره تجلی یافته، پیامی مستقیم از سوی پروردگار است تا به انسانهای مؤمن یادآوری کند که سختیها، کمبودها و مصائب بخشی تفکیکناپذیر از سیر تکاملی و آزمونهای دنیوی هستند و کلید عبور سربلند از آنها، استقامت و پایداری است.
نکته مفسرانه و زیبای این تعبیر در آن است که خداوند متعلقِ بشارت (یعنی آنچه را که قرار است مژده داده شود) ذکر نکرده است. مفسران بزرگ قرآن معتقدند این حذف عمدی، نشاندهنده عظمت، وسعت و فراتر از محاسبات بودن پاداشی است که در انتظار شکیبایان است؛ به طوری که در قالب یک واژه یا نعمت خاص محدود نمیشود.
در کاربردهای اجتماعی و ادبی فارسیزبانان، این عبارت فراتر از یک آیه، به یک ضربالمثل و ذکر آرامشبخش بدل شده است. شنیدن یا خواندن آن در مواقع بروز بحرانها، از دست رفتن عزیزان یا مواجهه با فقر و بیماری، نوری از امید و صبوری در دلها روشن میکند و به انسان نیروی روحی برای ادامه مسیر میبخشد.