یعنی چه
مسح بر خُفّین یک اصطلاح فقهی است و به معنای کشیدن دستِ مرطوب بر روی دو کفش چرمی یا پاپوش ضخیمی (که پا را تا مچ میپوشاند) به جای شستن یا مسح خودِ پاها در هنگام وضو است. این حکم به عنوان یک رخصت و تسهیل شرعی در شرایط سفر، سرما یا سختی بهکار میرود.
تلفظ
این عبارت به صورت «مَسْحْ بَرُ خُفْفَیْنْ» (mas-h bar khof-fayn) تلفظ میشود که خفین حالت تثنیه (دو تایی) واژه خُف به معنای کفش چرمی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این اصطلاح فقهی ۹ حرفی، «مسح بر خفین» است. از گزینههای مشابه دیگر میتوان به «مسح بر موزه» نیز اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون و ترجمههای انگلیسی اسلامی، برای این اصطلاح از عبارات فوق استفاده میشود که به معنای کشیدن دست مرطوب روی پاپوش چرمی یا کفش در زمان وضو است.
به عربی
ریشه این اصطلاح کاملاً عربی است و در متون فقه اسلامی به همین شکل «المسح على الخفين» به کار میرود.
به فارسی
معادل فارسی و دقیق این عبارت عبادی، «مسح بر کفش چرمی»، «مسح بر موزه» یا «مسح بر جوراب چرمین» است که عملکردِ اجرایی این حکم را به زبان فارسی روان نشان میدهد.
در قرآن
عبارت «مسح بر خفین» به صورت صریح در قرآن کریم ذکر نشده است. مبنای اصلی این حکم در فقه اهلسنت، سنت نبوی و احادیث متواتر است. در مقابل، فقهای شیعه با استناد به ظاهر آیه ۶ سوره مائده (آیه وضو) معتقدند که وضو باید مستقیماً روی خود پا انجام شود و این حکم قابل تغییر نیست، مگر در حالات اضطرار شدید یا تقیه.
جمعبندی و توضیح کامل مسح بر خفین
«مسح بر خُفّین» یک اصطلاح فقهی متمایز در مناسک طهارت اسلامی است که به معنای کشیدن دست مرطوب روی پاپوش یا کفش چرمی به جای شستن یا مسح مستقیم پاها در هنگام وضو است. این حکم در فقه اسلامی به عنوان نمادی از آسانگیری، رحمت و رفع سختی از مکلفان در شرایط خاص مانند سفر، سرما یا جنگ شناخته میشود.
از نظر مذهبی و تاریخی، این مسأله یکی از نقاط افتراق فقهی میان مذاهب است؛ فقهای اهلسنت بر اساس روایات و سنت نبوی آن را جایز و مشروع میدانند، در حالی که در فقه امامیه (شیعه)، با استناد به ظاهر آیه وضو در سوره مائده، مسح باید حتماً بر پوستِ برهنه پا صورت گیرد و مسح بر خفین تنها در مواقع اضطرار پیشبینی نشده یا تقیه مجاز شمرده میشود.