سقرلاط یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل سقرلاط

واژهٔ «سقرلاط» (که به صورت‌های سقلاط و سقرلات نیز در متون کهن دیده می‌شود) یک وام‌واژهٔ بسیار قدیمی است که از طریق زبان عربی (سِقِلّاط) وارد ادبیات فارسی شده است. ریشهٔ دورتر این کلمه به یونانی بیزانسی و واژه لاتین sigillatus بازمی‌گردد که به معنای پارچه‌های نشان‌دار یا مُهرخورده بوده است. این واژه بعدها مسیر معکوسی را طی کرد و وارد زبان‌های اروپایی شد و کلمه معروف Scarlet در انگلیسی امروزه از همین ریشه است.

در فرهنگ لغت‌های معتبری مانند دهخدا و معین، سقرلاط به عنوان نوعی پارچهٔ پشمی یا ابریشمی بسیار مرغوب و ضخیم تعریف شده که عمدتاً از بیزانس (روم)، فرنگ یا بغداد وارد می‌شده است. به دلیل رنگ سرخ لاکی و چشمگیر این پارچه، امروزه این کلمه به طور مجازی به رنگ سرخ روشن مایل به نارنجی نیز اطلاق می‌شود.

اگرچه این واژه امروزه کاربرد زنده و روزمره‌ای در زبان فارسی ندارد و یک واژهٔ کاملاً کهن و ادبی محسوب می‌شود، اما در اشعار شاعران کلاسیک نظیر نظام قاری (در دیوان البسه) به عنوان نمادی از جلال، اشرافیت، لباس‌های گران‌قیمت شاهانه و زیبایی خیره‌کننده به کار رفته است.