یعنی چه
این عبارت ترکیبی میتواند به عنوان صفت فاعلی مرخم به معنی «چاهکن و مقنی» (کسی که زمین را برای رسیدن به آب یا فاضلاب میکند) یا به صورت ترکیب فعلی امری به معنی دستور دادن برای حفر و ایجاد یک چاه باشد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [چاه / حَفْرْ / کُنْ] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف خواسته شده میتواند خودِ عبارت «چاه حفر کن» (۸ حرف) یا واژههای هممعنی آن باشد.
به انگلیسی
برای حالت صفت فاعلی و شغل از واژههای Well-digger یا Well driller و برای حالت امری و فعلی از عبارت Dig a well یا Excavate a well استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به شخص چاهکن از اصطلاح «حفار الآبار» یا «مقنی» استفاده میشود و شکل امری آن به صورت «احفر بئرا» ترجمه میگردد.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این عبارت شامل واژههایی چون چاهکن، مقنی و حفار است که فرآیند یا مأمور کندن زمین را زمینشناسی و بومیسازی میکنند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ضربالمثلهای فارسی، چاهکن یا چاه حفر کن نماد مکر و حیلهگری است که عاقبتش دامنگیر خود شخص میشود (چاهکن همیشه ته چاه است). همچنین در نگاهی دیگر، حفر چاه نماد تلاش سخت برای رسیدن به منبع پنهان زندگی و رزق (آب) است.
جمعبندی و توضیح کامل چاه حفر کن
عبارت «چاه حفر کن» یک ترکیب زبانی دوجزئی است که هم میتواند در وجه امری برای دستور به کندن زمین به کار رود و هم به عنوان صفت فاعلی مرخم، به شغل و حرفهٔ کسی اشاره داشته باشد که به کار مقنیگری و حفاری چاههای آب و فاضلاب مشغول است. این اصطلاح از ترکیب واژه کهن و پارسی «چاه» با مصدر عربی «حفر» و بن مضارع فارسی «کن» ساخته شده است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، این مفهوم بازتابهای نمادین متعددی دارد؛ از یک سو نماد سختکوشی برای دست یافتن به مایه حیات و پدیدههای پنهان زمین است و از سوی دیگر در ضربالمثلها به کنایه از افرادی به کار میرود که برای دیگران دام و توطئه میچینند اما در نهایت خود گرفتار آن میشوند. در ساختار جدول نیز کلمهای کلیدی با کاربردهای چندگانه محسوب میشود.