یعنی چه
اقلعنا صیغه متکلممعالغیر (ما) از ریشه عربی «ق ل ع» است. این کلمه بسته به بافت متن میتواند به معنای برکندن و جدا کردن چیزی از ریشه باشد، یا در باب افعال (إقلاع) به معنی دست کشیدن از کاری، متوقف شدن باران، و همچنین آغاز حرکت کشتی (بادبان کشیدن) یا برخاستن هواپیما از زمین (پرواز کردن) به کار رود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتحة همزه و سکون قاف و عین به صورت اَقْلَعْنَا (Arabic: أَقْلَعْنَا) است.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جداول کلمات، این واژه به عنوان یک فعل ۶ حرفی عربی با معانی نظیر ریشهکن کردیم، بادبان کشیدیم یا حرکت کردیم شناخته میشود.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، در زبان انگلیسی معادلهای متفاوتی برای پرواز، دریانوردی یا دست کشیدن از یک عمل دارد.
به عربی
مترادفهای فصیح این فعل در خود زبان عربی شامل کلماتی چون کففنا، انتزعنا و ابحرنا میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه عبارتند از: ما ریشهکن کردیم، ما دست کشیدیم، ما حرکت کردیم (راهی شدیم) یا بند آمدیم.
جمعبندی و توضیح کامل اقلعنا
واژه «اقلعنا» یک فعل اصیل عربی از ریشه «ق ل ع» در صیغه متکلممعالغیر (ما) است که در زبان فارسی به عنوان یک لغت مستقل کاربرد رایجی ندارد، اما در متون کهن، ادبی و مذهبی دیده میشود. این کلمه دو طیف معنایی عمده دارد؛ نخست به معنی کندن، جدا کردن و ریشهکن کردن موجودیت فیزیکی چیزی است و دوم در باب افعال به معنی متوقف شدن، دست کشیدن (مانند توبه از گناه یا بند آمدن باران) و همچنین شروع سفر و بلند شدن هواپیما یا حرکت کشتی استفاده میشود.
اگرچه خود صیغه «اقلعنا» به طور مستقیم در قرآن نیامده است، اما همخانواده قرآنی آن در آیه ۴۴ سوره مبارکه هود به صورت فعل امر «أَقْلَعِی» خطاب به آسمان آمده است تا از باران دست بکشد و بند بیاید. در فرهنگ مدرن نیز مصدر این کلمه یعنی «إقلاع» نمادی از رهایی، پرواز و شروع یک مسیر جدید است.