یعنی چه
«ذات الحبک» به معنای دارنده بافت و راههای منظم و استوار است. این تعبیر برای توصیف آسمانی به کار میرود که آفرینش آن بسیار منظم، آراسته و بدون سستی است؛ همانند چینوشکنهای زیبایی که باد روی آب یا شن ایجاد میکند یا بافت محکم پارچههای حریر.
تلفظ
این عبارت به صورت «ذاتُ الحُبُک» تلفظ میشود. کلمه «ذات» به معنی صاحب و «الحُبُک» جمع حَبِيكة یا حِباك، با ضمه روی حروف ح و ب خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع برای نشانه آسمان آراسته، دارای خطوط یا بافت محکم، عبارت ۸ حرفی «ذات الحبک» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن و متون اسلامی، این تعبیر را به ساختار منظم آسمان، شبکههای کیهانی و مسیرهای درهمتنیده تعبیر کردهاند.
به عربی
در زبان عربی روان و تفاسیر، این عبارت را به صورت «السمآء ذات الخلق الحسن و الطرائق» یعنی آسمانی با آفرینش نیکو و مسیرهای مشخص معنا میکنند.
به فارسی
معادل فارسی دقیق این عبارت صفت موصوفی، «آسمان ساختارمند» یا «دارای خطوط و بافتهای زیبای متقن» است که نشاندهنده استحکام و آراستگی توأمان است.
در قرآن
این تعبیر تنها یکبار در قرآن کریم و در آیه «وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الْحُبُكِ» (سوره ذاریات، آیه ۷) به عنوان سوگند الهی آمده است. خداوند به آسمانِ دارای مِدارها و بافت منظم قسم یاد میکند تا بر عظمت خلقت و بیپایه بودن سخنان منکران تأکید نماید.
جمعبندی و توضیح کامل ذات الحبک
عبارت قرآنی «ذات الحبک» یکی از فصیحترین تعابیر برای توصیف ساختار نظاممند جهان هستی است. ریشه لغوی آن به معنای بافتن با دقت و محکم کردن گرههاست؛ به طوری که طرحی زیبا و خطوطی منظم ایجاد کند. در تفاسیر کهن، این واژه به چین و شکنهای زیبای آب، باد و زرههای آهنی تشبیه شده که بر استواری و آراستگی آسمان دلالت دارد.
در نگاه تفاسیر نوین و مباحث اعجاز علمی، بسیاری از محققان این تعبیر را متناظر با مفهوم «شبکه کیهانی» (Cosmic Web) و مسیرها و مدارهای دقیق حرکت ستارگان و کهکشانها میدانند. فضایی که برخلاف باورهای قدیمی، تهی نیست بلکه دارای ساختاری منسجم و بافتهشده از گرانش و ماده است.