یعنی چه
ترکیبی کنایی و ضربالمثلی معروف در زبان فارسی است که به همراهی و ملازمهٔ همیشگی شکیبایی و پیروزی اشاره دارد؛ به این معنا که موفقیت حتمی در پی تحمل مصائب و بردباری حاصل میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه با ریشهٔ عربی تشکیل شده و به صورت «صَبر وَ ظَفَر» یا در پیوند کلامی «صَبْرُ وَالظَّفَر» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این عبارت به صورت دقیق ۷ حرف دارد.
به عربی
این اصطلاح ریشه در احادیث اسلامی دارد، مانند کلام امام علی (ع) که فرمودند: «الصَّبْرُ مِفْتاحُ الظَّفَرِ» (صبر کلید پیروزی است).
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی این ترکیب شامل عباراتی چون بردباری و کامیابی، استقامت و کامروایی، و شکیبایی و توفیق است.
در قرآن
خود ترکیب «صبر و ظفر» به صورت یکجا در متن قرآن نیامده است؛ اما ملازمهٔ صبر و پیروزی در داستانهایی چون حضرت یوسف (ع)، بنیاسرائیل (اعراف/۱۳۷) و قوانین نظامی قرآن (انفال/۶۵) به وضوح تأکید شده است.
نماد چیست
در ادبیات، صبر با ایوب نبی (ع) و سنگ صبور، و ظفر با فاتح، پرچم افراشته (رایت ظفر) و هما (مرغ سعادت) نمادپردازی میشود که در کنار هم نماد پاداشِ پایداری هستند.
جمعبندی و توضیح کامل صبر و ظفر
عبارت «صبر و ظفر» یکی از مفاهیم کلیدی و اخلاقی در فرهنگ، ادبیات و آموزههای دینی ماست که به همبستگیِ ناگسستنی میان بردباری و موفقیت اشاره دارد. این اصطلاح یادآور این حقیقت است که هیچ پیروزی بزرگی بدون پشت سر گذاشتن چالشها و استقامت در برابر سختیها به دست نمیآید و شکیبایی، کلید اصلی گشایشهاست.
در شعر فارسی نیز این مفهوم به زیبایی جلوه کرده است؛ چنانکه حافظ شیرازی در مصراع معروف خود میسراید: «بر اثر صبر نوبت ظفر آید». این ترکیب نماد امید، حرکت مداوم و پاداش ارزشمندی است که پس از تاریکیِ محنتها به انسانِ صبور ارزانی میشود.