یعنی چه
اصطلاحی در زبانشناسی و تاریخ که به زبانهای ایرانی میانه (پهلوی اشکانی و فارسی میانه ساسانی) و مجموعه آثار مکتوب، دینی، تاریخی و ادبی بهجایمانده از آن دوران (مانند متون زرتشتی) اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت مصوتهای کوتاه و بلند [Zabān va Adabiyaat-e Pahlavi] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح دقیقاً ۱۶ حرف دارد و واژههای مترادفی چون فارسی میانه یا پارسیک نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در متون علمی و بینالمللی مرسومترین معادل برای این مفهوم Middle Persian یا Pahlavi است.
به فارسی
معادلهای سره و بومی آن در ایرانشناسی شامل «فارسی میانه»، «پارسیک» و «پهلوانیک» است که دورههای زبانی پیش از اسلام را پوشش میدهند.
نماد چیست
نمادی از خط پهلوی، فرهنگ و تاریخ دوره ساسانی و اشکانی، و متون کهن دین زرتشتی مانند دینکرد و بندهش که پیونددهنده فارسی باستان به فارسی نو است.
جمعبندی و توضیح کامل زبان و ادبیات پهلوی
اصطلاح زبان و ادبیات پهلوی در واقع چتر واژهای است که به زبانها، خطوط و آثار مکتوب دورهٔ ایران میانه اشاره دارد. این مفهوم بیش از همه با زبان رسمی و دینی دوران ساسانی یعنی «فارسی میانه» (پارسیک) و متون کلامی و تاریخی زرتشتی گره خورده است، هرچند که در معنای عامتر، زبان پارتی یا پهلوی اشکانی را نیز در بر میگیرد.
بررسی ریشهشناختی این واژه نشان میدهد که «پهلوی» از واژهٔ فارسی باستان «پَرثَوه» به معنی پارت (منطقهای در شمال شرقی ایران) سرچشمه گرفته و پس از دگرگونیهای آوایی تاریخی به شکل پهلو و پهلوی درآمده است. این زبان واسطهٔ انتقال مفاهیم از ایران باستان به ایران دوره اسلامی و زبان فارسی دری بوده است.