یعنی چه
عبارت «جای دور افتاده» به موقعیت جغرافیایی یا مکانی اشاره دارد که فاصله زیادی با مراکز شهری، امکانات رفاهی و جمعیت دارد. این اصطلاح معمولاً برای توصیف روستاها، مناطق کوهستانی، بیابانی یا هر نقطهای که به دلیل دوری از مرکز، منزوی و کمرفتوآمد شده است به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [جایِ دور اِفتادِه] است که از ترکیب اسم «جای» با صفت مرکب «دورافتاده» ساخته شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای «جای دورافتاده» یا مفاهیم مشابه، معمولاً واژههایی نظیر پرت، دوردست، دنج یا اصطلاح قرآنی «مکان قصی» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن، واژههای متعددی وجود دارد؛ Remote بیشتر جنبه فیزیکی و جغرافیایی دارد و Isolated به انزوا اشاره میکند.
به عربی
در زبان عربی فعل و مشتقات ریشه «نأی» به معنی دوری به کار میروند. همچنین در آیه ۲۲ سوره مریم، عبارت «مکان قصی» دقیقاً به همین معنا استفاده شده است.
به ترکی
در ترکی استانبولی عبارت Ücra yer متداولترین معادل برای توصیف نقاط جغرافیایی دور از مرکز و محروم است.
جمعبندی و توضیح کامل جای دور افتاده
ترکیب وصفی «جای دور افتاده» در زبان فارسی نمایانگر فضایی فیزیکی است که به دلیل مسافت زیاد با قطبهای جمعیت و تمدن، از هیاهو و امکانات روزمره به دور مانده است. این اصطلاح ریشه در زبان پارسی میانه دارد و ساختار آن از دوری و جدا افتادن حکایت میکند. در کاربردهای استعاری و ادبیات عرفانی نیز، این مفهوم با خلوتگزینی، تنهایی، تنزه روح و دوری از مادیات پیوند خورده است، همانطور که در قرآن کریم برای اعتکاف و عزلت حضرت مریم از تعبیر همارز آن یعنی «مکان قصی» یاد میشود.
بررسی معادلهای بینالمللی این واژه نشان میدهد که در تمام زبانها جنبه فیزیکی (مسافت خطی) و جنبه روانی (احساس انزوا و بیارتباطی) به طور همزمان در این مفهوم مستتر است. شناخت دقیق مترادفهای آن به حل بهتر واژگان متقاطع و درک عمیقتر متون ادبی کمک میکند.