یعنی چه
عرفان مرکابا در اصل یکی از کهنترین مکاتب عرفان یهودی است که بر پایه رؤیای حزقیال نبی، هدف خود را صعود روحانی به کاخهای آسمانی و رسیدن به عرش یا همان ارابه تجلی خداوند میداند. در جریانهای معنوی نوین (نیو ایج)، این مفهوم بازتعریف شده و به عنوان یک سیستم مدیتیشن برای فعالسازی میدان انرژی منشوری و ارابه نوری حول بدن انسان جهت سفر بین ابعاد و تکامل روحی شناخته میشود.
تلفظ
این اصطلاح از دو واژه ترکیبی تشکیل شده است؛ واژه اول ترکی اصیل عربی-فارسی دارد و واژه دوم با فتح میم، سکون راء و فتح کاف به صورت مَ-ر-کَ-با تلفظ میشود که ریشه در زبان عبری دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح دقیقاً ۱۱ حرف دارد. بسته به نوع طراح جدول، معادلهای دیگری مانند عرفان ارابه یا عرفان هخالوت نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در متون تخصصی انگلیسی، این مکتب با عنوان Merkabah Mysticism شناخته میشود که گاهی به دلیل معنای لغوی مرکابا، به صورت Chariot Mysticism نیز ترجمه و نگارش میگردد.
به فارسی
معادل دقیق فارسی برای بخش دوم این اصطلاح، «ارابه» یا «گردونه» است؛ بنابراین میتوان آن را به عرفان ارابه یا عرفان گردونه نوری ترجمه کرد که اشاره به وسیله صعود روحی دارد.
در قرآن
خود واژه مرکابا در قرآن نیامده است، هرچند ریشه سامی آن (ر-ک-ب) در قالب کلماتی مانند رکبوا و راکبا بارها استفاده شده است. از نظر محتوایی، مفهوم صعود به آسمان و دیدن عرش الهی در این عرفان، شباهتهایی با واقعه معراج پیامبر اسلام دارد، اگرچه ساختار الهیاتی آنها متفاوت است.
نماد چیست
در هندسه مقدس، نماد مرکابا یک ستاره تتراهدرون سهبعدی (تداخل دو هرم چهاروجهی) است. هرم رو به بالا نماد انرژی مردانه و آسمان، و هرم رو به پایین نماد انرژی زنانه و زمین است که تداخل آنها نشاندهنده تعادل مطلق، سپر محافظتی انرژیایی و پیوند کامل روح و بدن است.
جمعبندی و توضیح کامل عرفان مرکابا
اصطلاح عرفان مرکابا در واقع یک عنوان واحد در متون کلاسیک اسلامی یا فارسی نیست، بلکه از پیوند دو مفهوم مستقل پدید آمده است. از یک سو واژه عرفان قرار دارد که در سنت اسلامی به معنای شناخت باطنی و شهودی حق است، و از سوی دیگر واژه مرکابا قرار دارد که در زبان عبری به معنای ارابه است و به یک مکتب عرفانی کهن یهودی اشاره میکند که تمرکز آن بر صعود به تالارهای آسمانی و عرش الهی بود.
در عصر حاضر و با گسترش جنبشهای معنوی نوین (نیو ایج)، این اصطلاح بازتعریف شده و بیشتر به شکل یک ساختار هندسی و میدان انرژیایی نوری حول بدن انسان مطرح میشود. پیروان این دیدگاه معتقدند که با فعالسازی این میدان انرژی از طریق مدیتیشن و تنفس خاص، انسان میتواند به ابعاد بالاتر آگاهی دست یابد و روح خود را تعالی ببخشد.
بنابراین، این عبارت بسته به اینکه در یک متن تاریخی-ادیانشناسی بررسی شود یا در یک متن معنویت مدرن، معنای متفاوتی به خود میگیرد. در نگاه اول یک مکتب شهودی قدیمی یهودی است و در نگاه دوم، یک تکنیک انرژیدرمانی و مدیتیشن کیهانی برای صعود روحی به شمار میرود.