یعنی چه
در زبان فارسی، سبال زدن یک ترکیب کنایی و قدیمی است که به معنای دست انداختن، طعنه زدن و به ریشخند گرفتن کسی به کار میرود. این اصطلاح در متون کلاسیک گاهی به مفهوم باد به سبیل انداختن و تکبر ورزیدن نیز نزدیک بوده است.
تلفظ
این ترکیب از واژه عربی سِبال (بر وزن کتاب) به همراه فعل فارسی زدن ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح با شمارش دقیق حروف برابر با ۷ حرف است و به عنوان کنایهای از تمسخر شناخته میشود.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه نشاندهنده رفتارهای توأم با دست انداختن و لودگی نسبت به دیگری است.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای هزء و سخر برای رساندن این مفهوم کنایی استفاده میشود.
به فارسی
واژههای جایگزین و معاصر در زبان فارسی که همین معنا را به ذهن متبادر میکنند شامل استهزا کردن، طعنه زدن، تمسخر و تحقیر زبانی هستند.
نماد چیست
از نظر فرهنگی و نمادین، از آنجا که سبیل (سبال) در تاریخ و بافت سنتی نماد مردانگی و ابهت بوده، دست بر آن زدن یا حرکات مرتبط با آن در قالب اصطلاح، به کنایهای برای فروکشیدن ابهت فرد و تحقیر یا تمسخر او بدل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل سبال زدن
اصطلاح کنایی «سبال زدن» یک ترکیب اصیل و کهن در زبان و ادبیات فارسی است. واژه «سبال» در اصل ریشهای عربی دارد و جمع سبلت به معنای موی پشت لب یا همان سبیل است. ترکیب این اسم با فعل فارسی «زدن»، یک فعل مرکب کنایی پدید آورده که در متون نظم و نثر قدمایی، به طور ویژه برای بیان مفاهیمی چون استهزا کردن، دست انداختن و ریشخند زدن به کار میرفته است.
بررسی اشعار کهن از جمله دیوان شمس مولانا نشان میدهد که این عبارت در بافتهای مختلف معنایی، گاه علاوه بر تمسخر، به معنای تکبر ورزیدن و ادعای بیهوده داشتن نیز قرابت داشته است. در دنیای امروز و حل جدولهای کلمات متقاطع، این واژه ۷ حرفی دقیقاً به عنوان کلید و معادل کنایههای مربوط به تمسخر و استهزا مورد توجه طراحان قرار میگیرد.