یعنی چه
در اصطلاحات نظامی کهن، سمچ گرفتن (یا سمج گرفتن) به اقدام سربازان و مهاجمان برای حفر تونل، مجرا یا راه زیرزمینی در زیر حصار و دیوارهای قلعه دشمن اشاره دارد تا از این طریق یا به درون قلعه نفوذ کنند و یا با خالی کردن زیر پایهها، باعث فرو ریختن دیوارهای دفاعی شوند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت سُمُچ یا سُمَج به همراه فعل گرفتن است و نباید با صفت سِمِج (به معنی پیگیر و لجوج) اشتباه گرفته شود.
در جدول
این اصطلاح در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان یک تاکتیک نظامی کهن یا معادل نقبزنی زیر دیوار دشمن کاربرد دارد و طول پاسخ اصلی آن ۸ حرف است.
به انگلیسی
در اصطلاحات نظامی انگلیسی، برای این مفهوم از واژگانی استفاده میشود که به تضعیف فونداسیون قلعهها از طریق حفر خاک اشاره دارند.
به عربی
در متون تاریخی و نظامی عربی، واژه نقب و مشتقات آن دقیقاً برای توصیف این عملکرد مدافعان و مهاجمان به کار میرفته است.
به فارسی
معادلهای فارسی روان و مدرنتر این اصطلاح شامل حفر تونل جنگی، نقبزدن به قصد تخریب، و ایجاد معبر زیرزمینی در جریان محاصره است.
نماد چیست
اگرچه این واژه یک اصطلاح کاملاً فنی و نظامی در تاریخ است، اما در کاربردهای استعاری میتواند نمادی از آسیب رساندن مخفیانه، توطئه زیرزمینی و از بین بردن پایههای یک ساختار از درون و به صورت کاملاً پنهان باشد.
جمعبندی و توضیح کامل سمچ گرفتن
عبارت «سمچ گرفتن» که در متون کهن به صورت «سمج گرفتن» نیز ضبط شده، یک اصطلاح نظامی و تاکتیکی مربوط به جنگهای دوران باستان و قرون وسطی است. این واژه از ترکیب «سُمچ» یا «سُمج» (به معنی مجرا، غار یا حفره زیرزمینی) با فعل گرفتن ساخته شده است و به عملیاتی اشاره دارد که در آن سربازان مهاجم در زمان محاصره یک قلعه، زمین را میکنده و تونلی به زیر حصارها هدایت میکردند.
هدف از این کار یا دور زدن خطوط دفاعی دشمن و ورود غافلگیرانه به داخل دژ بود، یا با خالی کردن خاک زیر دیوارها و چوببست کردن زیر آن، در زمان مناسب چوبها را آتش میزدند تا پایههای سنگین دیوارهای قلعه فرو بریزد و راه برای حمله مستقیم باز شود. این واژه اصالت پارسی دارد و نباید با کلمه «سمج» در زبان امروزی که به معنای پافشاری و پیله کردن است اشتباه گرفته شود.