یعنی چه
تقلا به معنای تلاش فراوان، به کار بستن تمام نیرو و دستوپا زدن بیقرارانه است. این واژه معمولاً زمانی به کار میرود که فرد در مواجهه با یک موقعیت دشوار، بحران یا مانع سخت، برای نجات خود یا دست یافتن به مقصودی خاص، با تمام وجود تلاش میکند.
مترادف
واژههایی مانند تلاش و تکاپو بیشترین شباهت معنایی را با تقلا دارند، با این تفاوت که در تقلا بار معناییِ فشار، رنج و بیقراری بیشتری نهفته است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مثل «دستوپا زدن» یا «کوشش شدید» به عنوان راهنما آمده و پاسخ آن واژه ۴ حرفی «تقلا» است.
به انگلیسی
رایجترین معادل انگلیسی برای این مفهوم در بافتهای مختلف، واژه Struggle است که کاملاً حس فشار و سختی را منتقل میکند.
به عربی
در زبان عربی با توجه به لحن متن، واژههای کِفاح و نِضال برای تلاشهای ارزشمند و تَخَبُّط برای دستوپا زدنهای بیهدف به کار میروند.
به ترکی
فعل Çabalamak در ترکی استانبولی دقیقترین همپوشانی معنایی را با مصدر مرکب «تقلا کردن» در فارسی دارد.
به فارسی
برگردانهای اصیل و سره فارسی برای این مفهوم شامل واژههایی چون تکودو، تکاپو و در برخی بافتهای حسیتر، دستوپا زدن و جانکنی است.
جمعبندی و توضیح کامل تقلا
واژه «تقلا» مأخوذ از ریشه عربی «تقلّی» به معنای غلتیدن و به خود پیچیدن است که پس از ورود به زبان فارسی، معنایی پویا و زنده به خود گرفته و به شکل کوشش شدید همراه با فشار و بیقراری تثبیت شده است. این کلمه برخلاف واژههای سادهای مانند سعی یا تلاش، تصویری از یک وضعیت بحرانی یا تنگنا را تداعی میکند که در آن موجود زنده برای بقا، رهایی یا موفقیت با تمام قوا دستوپا میزند.
در فرهنگ عمومی و ادبیات، تقلا نمادی از سختکوشی در شرایط سخت، مقاومت در برابر ناامیدی و تلاش بیوقفه انسان در مواجهه با چالشهای بزرگ زندگی است. اگرچه خود واژه مستقیماً در متن قرآن نیامده، اما مفاهیم همارز آن مانند مجاهدت و سعیِ انسان بارها مورد تأکید قرار گرفتهاند.