یعنی چه
به سه انجیل اول عهد جدید (متی، مرقس و لوقا) که زندگی، تعالیم و رویدادهای مربوط به حضرت عیسی (ع) را با ساختار، ترتیب و عبارات بسیار مشابه و نزدیک به هم روایت میکنند، «انجیلهای همنوا» یا «اناجیل سینوپتیک» میگویند؛ به طوری که میتوان متن آنها را در سه ستون موازی کنار هم گذاشت و با یک نگاه مقایسه کرد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [اَ نْ جِ لْ هـایِ هَ مْ نَ وا] است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح بر اساس تعداد حروف درخواستی میتواند «انجیل های هم نوا»، «اناجیل همنوا» یا «سینوپتیک» باشد.
به انگلیسی
واژه یونانی ریشه آن Synoptic (از synopsis) به معنای «با هم دیدن» یا «یکجا نگریستن» است.
به فارسی
عبارتهای «اناجیل همدید»، «انجیلهای موازی»، «انجیلهای هماهنگ» و «انجیلهای متشابه» به عنوان معادلهای فارسی این اصطلاح الهیاتی به کار میروند.
در قرآن
اصطلاح «انجیلهای همنوا» یک تقسیمبندی ثانویه و علمی در کلام مسیحی است. در قرآن کریم واژه «انجیل» همیشه به صورت مفرد آمده که اشاره به همان وحی یگانهای دارد که بر حضرت عیسی (ع) نازل شده است؛ بنابراین قرآن به تقسیمبندی چهارگانه اناجیل کنونی یا اناجیل همنوا اشارهای ندارد.
نماد چیست
در سنت و هنر مسیحی، برای نویسندگان این سه انجیل نمادهای مشخصی تعیین شده است: انجیل متی به نماد «انسان بالدار یا فرشته»، انجیل مرقس به نماد «شیر بالدار» و انجیل لوقا به نماد «گاو بالدار» شناخته میشود. این اصطلاح در الهیات نماد همپوشانی متنی و وجود منبع مشترک روایی است.
جمعبندی و توضیح کامل انجیل های هم نوا
اصطلاح «انجیلهای همنوا» یا «اناجیل سینوپتیک» به سه انجیلِ متی، مرقس و لوقا از عهد جدید اشاره دارد. علت این نامگذاری، شباهت بینظیر و چشمگیر این سه کتاب در زمینه ساختار کلامی، ترتیب تاریخی رویدادها، قصهها و حتی استفاده از واژگان یکسان برای روایت زندگی حضرت عیسی (ع) است. این هماهنگی به محققان اجازه میدهد تا متون آنها را به صورت موازی و با «یک نگاه» با یکدیگر تطبیق داده و بررسی کنند.
در مقابل این سه کتاب، انجیل چهارم یعنی «انجیل یوحنا» قرار دارد که از نظر سبک نگارش، ساختار روایی، لحن و دیدگاههای الهیاتی کاملاً متفاوت است و به همین خاطر در گروه همنواها قرار نمیگیرد. واژه همنوا در حقیقت ترجمهای تفسیری از ریشه یونانی سینوپتیک است که معنای دقیق آن «همدید» یا «یکجا نگریستن» میشود.
این اصطلاح در قرآن کریم پیشینهای ندارد؛ زیرا قرآن کتاب مقدس مسیحیان را به صورت یک کل واحد و با لفظ مفرد «انجیل» معرفی میکند و وارد مرزبندیها و تقسیمبندیهای درونی و تاریخی عهد جدید نمیشود. در نمادشناسی مسیحی نیز هر یک از نویسندگان این اناجیل سهگانه با موجودات بالدار خاصی (فرشته، شیر و گاو) بازنمایی میشوند.