یعنی چه
عبارت «به تحت تسخیر درآمدن» (یا شکل استانداردتر آن: تحت تسخیر درآمدن) به معنای مطیع شدن، رام شدن، و به تصرف یا فرمانبرداری کسی یا چیزی درآمدن به قهر و غلبه است. این ترکیب در معنای مادی برای فتح سرزمینها یا تسلط بر اشیاء و در معنای مجازی و استعاری برای مجذوب، شیفته و مسحور شدن دل یا ذهن در برابر یک قدرت عاطفی یا فکری به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این عبارت فعلی به صورت [be tahte tasxīr dar āmadan] است که در آن «تحت» از واژگان عربی با سکونِ حاء و «تسخیر» با سکونِ سین تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت بر اساس تعداد حروف خواسته شده مشخص میشود که خودِ عبارت بدون احتساب فاصله دقیقاً ۱۶ حرف دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم مجهول یا لازم این عبارت در زبان انگلیسی، با توجه به سیاق متن از افعال عبارتی مجهول مربوط به فتح، تصرف یا شیفتگی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی اگرچه ریشه اصلی واژه (س-خ-ر) به کار میرود، اما برای رساندن مفهوم دقیق این فعل ترکیبی، عباراتی مانند تحت سیطره قرار گرفتن یا ساختارهای مجهول باب تفعیل استفاده میشوند.
نماد چیست
این عبارت در ادبیات، عرفان و متون تحلیلی نماد «تسلیمِ مطلق» و «فنا شدن اراده فردی در یک اراده بالاتر» است. همچنین در متون اخلاقی به عنوان نمادی برای غلبه یافتن عقل یا عشق بر نفس اماره (تسخیر شدن قلمرو نفس) به کار میرود و در مفاهیم طبیعی و قرآنی، نشاندهنده رام بودن اجزای طبیعت (مانند خورشید و ماه) در نظم آفرینش برای بهرهمندی انسان است.
جمعبندی و توضیح کامل به تحت تسخیر درامدن
عبارت فعل مرکب «به تحت تسخیر درآمدن» اگرچه از نظر دستور زبان معیار و فصیح فارسی امروز تا حدی حشو دارد (به دلیل ترکیب همزمان 'به' و 'تحت') و شکل رایجتر آن «تحت تسخیر درآمدن» یا «به تسخیر درآمدن» است، اما معنای واضحی را افاده میکند. این واژه از ترکیب حروف اضافه فارسی با اسم مصدر عربی «تسخیر» (از ریشه سَخَّرَ به معنی رام کردن و مغلوب ساختن) پدید آمده است و معنای مجهول یا لازمِ تسلط یافتن بر چیزی را میرساند.
در کاربردهای گوناگون، این مفهوم دو رویه مادی و معنایی دارد؛ در رویه مادی به معنای فتح، تصرف جنگی، سقوط یک قلعه یا سرزمین و از دست رفتن استقلال سیاسی و جغرافیایی است. در رویه معنوی، عرفانی و استعاری، این عبارت به توصیف حالتی میپردازد که در آن دل، روح یا ذهن فرد به طور کامل مجذوب و مسحور جذابیت، قدرت یا کلام دیگری میشود، به طوری که اراده و اختیار خود را با میل یا به اجبار در اراده معشوق یا امر والاتر فدا میکند.