یعنی چه
ابن الماء یک تعبیر و کنایه ادبی در زبان عربی است که به صورت وامواژه در متون کهن فارسی نیز به کار رفته است. این واژه در لغت به معنای «فرزند آب» است و مجازاً به هر نوع پرنده، جاندار یا موجودی که به آب وابسته است و در کنار آن زندگی میکند (مانند مرغابی، اردک و غاز) اطلاق میشود.
تلفظ
این ترکیب عربی به صورت «اِبْنُ الْماء» (ebnol-mā') تلفظ میشود که شامل همزه وصل و ادغام حرکات است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه بر اساس تعداد حروف میتواند خودِ «ابن الماء» (با شمارش ۸ حرف) یا معادلهای آن مانند «مرغابی»، «اردک» و «بط» باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم و پرندگان وابسته به آب از واژگان تخصصی و عمومی فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر خودِ ترکیب ابنالماء، از واژههای بط کنایه از مرغابی و طائرالماء استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان این اصطلاح در زبان فارسی امروزی شامل مرغابی، اردک، غاز، بت و اصطلاح کلیتر «آبزی» یا «پرنده کنارآبزی» است.
در قرآن
ترکیب «ابن الماء» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ هرچند دو واژه تشکیلدهنده آن یعنی «ابن» (پسر) و «الماء» (آب) بارها به صورت جداگانه در آیات مختلف ذکر شدهاند و به وابستگی حیات به آب اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل ابن الماء
اصطلاح «ابن الماء» یک ترکیب اضافی و کنایهآمیز در ادبیات کلاسیک است که از دو واژه عربی «ابن» به معنای فرزند و «الماء» به معنای آب تشکیل شده است. این عبارت در متون کهن به طور ویژه برای اشاره به پرندگان آبزی نظیر مرغابی، غاز و اردک که زندگیشان به شکلی ناگسستنی با محیطهای آبی گره خورده، استفاده میشده است.
در فرهنگ کنایات، این واژه نماد وابستگی شدید یا دلبستگی به یک محیط خاص است؛ به طوری که موجود بدون آن توان ادامه حیات را ندارد. گاهی نیز در شعر و ادب به مسافرانی که مدام در دل دریاها و آبها سفر میکنند، ابنالماء گفته میشود.
امروزه این کلمه بیشتر کاربردی ادبی، تاریخی یا حل جدولی دارد و در زبان گفتاری معادلهای سرراستتر آن مانند مرغابی یا آبزی جایگزین شدهاند.