یعنی چه
مِقْلَمه واژهای کهن و عربیاصل است که در زبان فارسی به معنای قلمدان، خامهدان یا هر نوع ظرف و محفظهای به کار میرود که برای نگهداری قلم، خودکار، دوات و سایر ابزارهای کتابت استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت مِقْلَمَه (بر وزن مِفْعَلَة) است که در زبان عربی به عنوان اسم آلت (ابزار) ساخته شده است.
در جدول
پاسخ متداول برای طراحان جدول در خصوص این کلمه، «قلمدان» یا خودِ «مقلمه» به عنوان کلمهای ۵ حرفی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به جعبه یا کیف نگهداری قلم و مداد از این عبارات استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه عربی دارد و در زبان عربی معاصر نیز دقیقاً به همین صورت به معنای جا مدادی یا جعبه قلم به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای رایج فارسی این واژه شامل قلمدان، خامهدان و در کاربرد امروزی آن «جامدادی» است.
نماد چیست
در فرهنگ ادبی و سنتی، مقلمه به تبعِ واژه قلم، نمادی از علمآموزی، کتابت، دیواننویسی و ارج نهادن به جایگاه اهل معرفت و دانش به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مقلمه
واژه «مقلمه» از ریشه عربی «ق ل م» گرفته شده و اسم آلت بر وزن مِفْعَلَة است که دقیقاً به معنای جای قلم یا قلمدان به کار میرود. این کلمه در متون کهن و ادبیات دیوانی فارسی کاربرد داشته و نشاندهنده ابزار کار کاتبان و اهل علم بوده است.
با اینکه امروزه در زبان محاورهای و روزمره فارسی، واژه «جامدادی» کاملاً جایگزین این کلمه شده است، اما مقلمه همچنان در متون کلاسیک، لغتنامهها و به عنوان یکی از کلمات پرکاربرد و کلیدی در حل جدولهای کلمات متقاطع ارزش خود را حفظ کرده است.