یعنی چه
به فردی گفته میشود که در باورها و اعتقادات خود ثبات ندارد، لاابالی و بیقید است و از اصالت یا چارچوب فکری استواری پیروی نمیکند. چنین شخصی معمولاً ابنالوقت و نان به نرخ روز خور است.
تلفظ
این ترکیب به صورت [hár-ha-ri-maz-hab] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی این اصطلاح کنایی ۹ حرف دارد. مفاهیم مشابه آن شامل لاقید یا ابنالوقت است.
به عربی
در زبان عربی معادل دقیقی که ساختار ترکیبی عامیانه آن را برساند وجود ندارد، اما از واژههایی چون مذبذب (متردد) و متلون برای توصیف این ویژگی شخصیتی استفاده میشود.
به فارسی
از واژهها و عبارات جایگزین و هممعنی فارسی میتوان به سستعنصر، متزلزل، هرجایی (از نظر فکری)، بیاعتقاد و بیبندوبار فکری اشاره کرد.
در قرآن
این اصطلاح به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده است، اما از نظر مفهومی با آیه ۱۴۳ سوره نساء که منافقان سرگردان را توصیف میکند («مُذَبْذَبِینَ بَیْنَ ذَٰلِکَ لَا إِلَیٰ هَٰؤُلَاءِ وَلَا إِلَیٰ هَٰؤُلَاءِ») شباهت معنایی بسیار نزدیکی دارد.
نماد چیست
این واژه نماد انسانهای بیثبات، بوقلمونصفت و بادیبههرجهت است که مانند خاشاک روی آب، از خود اراده و موضع مشخصی ندارند و با هر جریانی حرکت میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل هرهری مذهب
اصطلاح کنایی و عامیانه «هرهری مذهب» (یا هرهری مسلک) در فرهنگ و لغتنامههای فارسی برای توصیف افرادی به کار میرود که فاقد هرگونه پایبندی، اصالت و ثبات در عقیده، دین یا چارچوب فکری هستند. ریشه بخش اول آن (هرهر) در زبان عامه به معنای شل، سست و وا رفته است که در ترکیب با مذهب، نشاندهنده آیینی لرزان و بیریشه در فرد است؛ همانطور که جلال آلاحمد نیز در غربزدگی آن را به عنوان ویژگی فرد التقاطی و نان به نرخ روز خور توصیف میکند.
این ویژگی شخصیتی، نمادی از بوقلمونصفتی و بادیبههرجهت بودن است. اگرچه این ترکیب لفظی در متون کهن یا قرآن وجود ندارد، اما بازتابدهنده دقیق مفهوم نفاق، تذبذب و سرگردانی میان مواضع مختلف است که در اخلاق و جامعهشناسی همواره مورد انتقاد قرار گرفته است.