معنی
واژه امتناع در لغت به معنای خودداری کردن، استنکاف و ابا داشتن از پذیرش یا انجام یک امر است. این کلمه زمانی به کار میرود که شخص با اراده و اختیار خود از همراهی، قبول یا اجرای یک درخواست یا وظیفه سر باز زند.
یعنی چه
امتناع یعنی شخص یا عاملی به طور آگاهانه تصمیم میگیرد که کاری را انجام ندهد یا با آن موافقت نکند. همچنین در اصطلاحات فلسفی، این واژه در مقابل «امکان» و «وجوب» قرار میگیرد و به معنای محال بودن و غیرممکن بودن وقوع یک پدیده است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، واژه امتناع به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «خودداری کردن»، «سر باز زدن» یا «ممانعت» استفاده میشود و دقیقاً دارای ۶ حرف است.
به انگلیسی
بسته به سیاق متن، در زبان انگلیسی برای امتناع معمولی و حقوقی از واژههای Refusal و Abstention و در متون فلسفی برای امتناع به معنی غیرممکن بودن از Impossibility استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از باب افتعال است. در زبان عربی معاصر و فقهی نیز به همین صورت یا با مترادفهایی چون اباء و رفض به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و پرکاربرد این واژه در زبان فارسی شامل خودداری، سرپیچی، دست کشیدن، پرهیز، اجتناب و واژههای مصطلح دیگری مانند استنکاف و ابا هستند.
جمعبندی و توضیح کامل امتناع
واژه امتناع یک مصدر عربی از ریشه «م ن ع» است که به طور گسترده وارد زبان فارسی شده است. مفهوم اصلی این کلمه بر پایه اراده و تصمیم برای انجام ندادن یک کار، نپذیرفتن یک پیشنهاد یا سر باز زدن از یک دستور شکل گرفته است. در روابط واژگانی، متضادهای آن کلماتی چون قبول، پذیرش و اطاعت هستند که نشاندهنده تسلیم یا همراهی با یک امر است.
این کلمه علاوه بر کاربرد عمومی و روزمره، در فضاهای تخصصی مانند حقوق، منطق و فلسفه نیز جایگاه ویژهای دارد. برای مثال در حقوق به معنای استنکاف از احقاق حق یا وظیفه است و در فلسفه به معنای محال بودن و عدم امکان ذاتی یک شیء یا پدیده به کار میرود؛ از این رو نمادی از خط قرمز، سپر بازدارنده یا تابلو ایست تلقی میشود.