یعنی چه
حرکت دادن دورانی یک جسم یا شخص بر روی یک سطح به طوری که به طور مداوم جهت آن تغییر کند؛ این واژه شکل دیگری از نگارش «غلتاندن» است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فتح اول (غَ) و سکون لام (لْ) است که در زبان عامیانه و فصیح به صورت غلتاندن شنیده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند غلتاندن، گرداندن و دحرجت به عنوان هممعنی استفاده میشوند.
به انگلیسی
رایجترین فعل در زبان انگلیسی برای این مفهوم، فعل کاربردی to roll است.
به عربی
در زبان عربی از ریشه رباعی مجرد «دحرج» برای بیان مفهوم غلتاندن و به حرکت درآوردن دورانی اجسام استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی معاصر، املای این کلمه به صورت «غلتاندن» (با ت) به دلیل ریشه فارسی آن ترجیح داده میشود، زیرا با واژه «غلط» به معنی اشتباه ارتباطی ندارد. واژههای عامیانهتری مثل «قل دادن» نیز در همین شبکه معنایی قرار میگیرند.
جمعبندی و توضیح کامل غلطاندن
واژه «غلطاندن» که املای استاندارد و امروزی آن «غلتاندن» است، به معنای حرکت دادن دورانی و چرخشی یک جسم یا فرد روی زمین از یک پهلو به پهلوی دیگر است. این فعل کاربردی متعدی، از ریشه فعل غلتیدن ساخته شده و برای توصیف جابجایی اجسامی که بدون بلند شدن از زمین و با چرخش حرکت میکنند به کار میرود.
از نظر نگارشی، اگرچه در متون کهن مانند لغتنامه دهخدا املای آن با «ط» نیز ضبط شده است، اما پژوهشگران زبان فارسی املای با «ت» را درستتر میدانند؛ چرا که این کلمه ریشه اصیل ایرانی دارد و نباید با واژه عربی «غلط» به معنای اشتباه یا خطا اشتباه گرفته شود.
در فرهنگ عامه و ادبیات، این واژه گاهی به صورت استعاری برای نشان دادن دگرگونی شرایط، زیر و رو شدن ناگهانی اوضاع یا عدم کنترل بر روی جریان سرنوشت نیز به کار میرود.