یعنی چه
حیقوق (که صورت اصلی و عبری آن حبقوق است) نام یکی از پیامبران دوازدهگانه بنیاسرائیل و صاحب کتاب در عهد عتیق است. این واژه در زبان عبری به معنای «در آغوش میگیرد» یا «در آغوش گرفته شده» تفسیر میشود. ریشه احتمالی آن به فعل عبری حَبَق به معنی بغل کردن بازمیگردد. همچنین برخی پژوهشگران آن را مأخوذ از واژهای آشوری به معنای گیاه خوشبو یا ریحان میدانند.
تلفظ
این کلمه در متون اسلامی و زبان فارسی به صورت حَیْقُوق (Hayquq) تلفظ میشود، اما تلفظ دقیق و اصلی آن در زبان عبری حَبَقّوق (Habaqquq) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، این واژه معمولاً در پاسخ به راهنماهایی چون «پیامبر مدفون در تویسرکان»، «از پیامبران بنیاسرائیل» یا «کتابی در عهد عتیق» میآید.
به انگلیسی
معادل انگلیسی نام این پیامبر و کتاب او در عهد عتیق Habakkuk است که گاهی در متون قدیمی اروپایی به صورت Abacuc نیز ضبط شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این شخصیت تاریخی و مذهبی از نگارش Habakkuk یا Habakuk استفاده میشود.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این اسم خاص وجود ندارد، اما به عنوان یک اسم معنی، ریشه عبری آن به مفهوم «در آغوشگیرنده» یا «چسبنده» است و در برخی پژوهشها به «گیاه معطر و خوشبو» (مانند ریحان) ترجمه شده است.
نماد چیست
حیقوق در سنتهای مذهبی نماد گفتگو با خدا درباره عدالت، رنج انسان و مسئله شر است. همچنین در روایتهای یهود، او در کودکی از دنیا رفت و با دعای مادرش در حالی که او را در آغوش کشیده بود زنده شد؛ به همین دلیل نماد تجدید حیات و لطف الهی است. آرامگاه منسوب به او در تویسرکان نیز با نقوش ستاره داوود، نمادی از حضور دیرین آیین یهود در ایران است.
جمعبندی و توضیح کامل حیقوق
حیقوق که در اصل و ریشه عبری خود «حبقوق» نامیده میشود، یکی از پیامبران دوازدهگانه بنیاسرائیل در عهد عتیق (تورات) است که حدود ۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح میزیسته است. واژه حیقوق در زبان عبری به معنای «در آغوش گرفته شده» یا «کسی که آغوش میگشاید» است و در برخی ریشههای باستانی دیگر به معنای گیاه خوشبو و معطر نیز تعبیر شده است.
نام این پیامبر اگرچه به طور مستقیم در قرآن کریم ذکر نشده، اما در متون و روایات اسلامی جایگاه ویژهای دارد؛ از جمله در اعمال نیمه رجب (دعای امداوود) نام وی به چشم میخورد و در مناظره مشهور امام رضا (ع) با عالم بزرگ یهودی (رأسجالوت)، امام برای اثبات حقانیت پیامبر اسلام به پیشگوییهای کتاب حیقوق نبی استناد کردهاند.
بنا بر روایات تاریخی، آرامگاه منسوب به حیقوق نبی در شهرستان تویسرکان در استان همدان واقع شده است که یکی از قدیمیترین آثار تاریخی و مذهبی ایران به شمار میرود. بنای این مقبره با معماری خاص و طاقنماهایی مزین به ستاره ششپر (ستاره داوود)، به عنوان یک نماد فرهنگی و مذهبی ارزشمند از همزیستی ادیان در ایران شناخته میشود.