معنی
در زبان فارسی کهن، گردا به معنای گردنده و دورانکننده است. این واژه در واقع صورت کوتاهشده یا ساختار قدیمی صفت فاعلی «گردان» است که به هر چیز چرخنده و محیط اشاره دارد. همچنین در قدیم به نوعی فرفره چوبی نیز اطلاق میشده است.
یعنی چه
وقتی در متون ادبی به چیزی صفت گردا میدهند، یعنی آن شیء یا مفهوم ثابت نبوده و در حال دوران، حرکت پیرامونی یا گردش است؛ مانند آسمان یا روزگار که دائم در حال تغییر و چرخیدن است.
جمله سازی
تلفظ
این واژه با فتح حرف اول (گ)، سکون حرف دوم (ر) و دال مفتوح به همراه الف ممدوده (گَردا) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر با راهنمای «گردنده»، «چرخنده»، «مخفف گردان» یا «نوعی فرفره چوبی در قدیم» مواجه شدید، پاسخ مورد نظر واژه ۴ حرفی گردا است.
به انگلیسی
بسته به جایگاه واژه در جمله و متن، میتوان از معادلهای مرتبط با چرخش و دایره در زبان انگلیسی استفاده کرد.
به فارسی
برگردان و معادلهای سره و سرراست این واژه در فارسی امروز، کلماتی نظیر گردان، متحرک، چرخزنان و پیرامونی هستند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، گردا (بهویژه در ترکیب گنبد گردا یا چرخ گردا) کنایه از آسمان، فلک و نمادی از حرکت ابدی کیهان، تقدیر و گذر ناگزیر زمان و روزگار است.
جمعبندی و توضیح کامل گردا
واژه «گردا» یک صفت فاعلی کهن و اصیل در زبان فارسی است که از ریشه پهلوی و پارسی باستان (مرتبط با چرخیدن و گشتن) نشئت میگیرد. این واژه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و عمید به معنای گردنده، دَوّار و محیط ثبت شده و در گذشته به عنوان اسم برای نوعی فرفره چوبی نیز به کار میرفته است.
در ادبیات کلاسیک و اشعار شاعران بزرگ مانند ناصرخسرو، این کلمه بیشتر به صورت ترکیبات کنایی نظیر «گنبد گردا» استفاده شده که به چرخش آسمان و دگرگونیهای روزگار اشاره دارد. گرچه این واژه امروزه در زبان محاوره و روزمره کاربرد ندارد، اما ارزش ادبی و تاریخی خود را در متون کهن حفظ کرده است.