یعنی چه
جربزه داشتن در تداول عامه و زبان امروزی به معنای داشتن شجاعت، شهامت، عرضه و لیاقتِ روحی و عملی برای اقدام و انجام کارهای سخت و بزرگ است. فردی که جربزه دارد، بدون ترس یا ضعف دست به تصمیمگیری و عمل میزند. در اصطلاح قدیمی و فلسفه اخلاق نیز به معنای زرنگی، تندفهمی و افراط در قوه عاقله (گاهی همراه با مکر و حیله) به کار میرفته است.
تلفظ
این اصطلاح به صورت [جُ رْ بُ زِ / داشتَن] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «جربزه داشتن» دقیقاً ۱۰ حرف دارد. بسته به طراح جدول، کلمات جایگزین و کوتاهتری مثل جنم، عرضه، شهامت یا جسارت نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم جربزه داشتن در زبان انگلیسی، واژههایی که نشاندهنده شجاعت عملی و توانمندی فردی هستند به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی امروزی برای این مفهوم از واژگان دال بر شجاعت و لیاقت استفاده میشود، هرچند خود کلمه «جربزة» در متون فلسفی قدیمی عربی به معنی زیرکی و حیلهگری آمده است.
به فارسی
واژه «جربزه» در واقع معرب یا عربیشده واژه فارسی کهن «گُربُز» یا «گُربُزه» است. معادلهای اصیل و جایگزین آن در فارسی امروزی شامل واژههایی چون جنم، عرضه، شایستگی، لیاقت، توشوتوان، جسارت و شهامت عملی است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و نمادشناسی رفتاری، جربزه داشتن نماد قدرت عمل، شهامت، جسارت فردی و داشتن جنمِ کاری است. از نظر تصویرسازی ذهنی، با نمادهایی چون «شیر» (به نشانه شجاعت) یا اصطلاح محاورهای «زهره داشتن» همپوشانی دارد و نشاندهنده اراده محکم فرد در مواجهه با چالشهاست.
جمعبندی و توضیح کامل جربزه داشتن
اصطلاح «جربزه داشتن» در زبان فارسی امروزی یکی از ویژگیهای مثبت شخصیتی به شمار میرود که نشاندهنده ترکیبِ شجاعت روحی و توانایی عملی است. وقتی میگوییم کسی جربزه کاری را دارد، یعنی او علاوه بر داشتن استعداد یا ادعا، از جسارت و اعتمادبهنفس کافی برای وارد شدن به میدان عمل و پذیرش مسئولیتهای سخت برخوردار است و در برابر مشکلات و موانع منفعل نمیشود.
نکته جالب در سیر تحول این واژه، ریشه تاریخی آن است. جربزه صورتِ عربیشده (معرب) واژه فارسی «گُربُز» است که در گذشته معنایی منفی همچون مکر، حیلهگری و افراط در زرنگی داشت؛ اما در گذر زمان و در تداول عامه، چرخش معنایی پیدا کرده و امروزه کاملاً بار مثبت دارد و با مفاهیمی مثل جنم، عرضه و لیاقت مترادف شده است.