یعنی چه
اماسیس یا آماسیس یک اسم علم (نام خاص) تاریخی است که به پادشاهان دوره باستان مصر، بهویژه اماسیس دوم از دودمان بیست و ششم اشاره دارد. این واژه در زبان فارسی معنای لغوی مستقل یا بومی ندارد و صرفاً یک عنوان تاریخی برای اشاره به این فرمانروایان است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً با فتح اول (اَماسیْس) یا به صورت کشیده (آماسیْس) تلفظ میشود که برگرفته از صورت یونانی آن است.
در جدول
در طراحان جدولهای کلمات متقاطع، از این واژه به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «فرعون مصر باستان» یا «پادشاه باستانی مصر» استفاده میکنند.
به انگلیسی
در متون تاریخی انگلیسی این نام به صورت Amasis نگارش میشود و برای اشاره به فرعون معروف، عبارت Amasis II به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی علاوه بر صورت آوانویسی شده «أماسيس»، از نام بومی و مصری آن یعنی «أحمس» نیز استفاده میشود.
به فارسی
چون این کلمه یک اسم خاص خارجی است، معادل ترجمهای در زبان فارسی ندارد و در کتابهای تاریخ به همان صورتهای «آماسیس» یا «آمازیس» ثبت شده است.
نماد چیست
در بستر تاریخنگاری، این نام یادآور دوران شکوفایی اقتصادی، اقتدار فراعنه و روابط دیپلماتیک مصر باستان در دورههای پایانی پیش از تسخیر توسط امپراتوری هخامنشی است.
جمعبندی و توضیح کامل اماسیس
واژه «اماسیس» یک اسم خاص تاریخی (اسم علم) است و ریشه در زبان فارسی ندارد. این نام در واقع صورت یونانیشده واژه مصری باستان «احمس» (Ahmose) به معنای «فرزند ماه» یا «ماه زاده شده» است که از طریق متون و منابع تاریخنگاری اروپایی و یونانی به ادبیات تاریخی ما راه یافته است. در تاریخ باستان، دو تن از فراعنه معروف مصر به این نام شهرت داشتهاند که دومی از آنها به خاطر روابط گسترده با یونانیان و دیپلماسی قویاش در دوران پیش از هخامنشیان بسیار شناختهشده است.
باید توجه داشت که این کلمه هیچگونه ارتباط معنایی یا ریشهای با واژگان فارسی همآوا مانند «آماس» (به معنی ورم و تورم) یا نامهای خاصی مثل «آماتیس» (نوعی سنگ کوارتز بنفش) ندارد. کاربرد عمده این واژه امروزه محدود به متون تخصصی تاریخ باستان و همچنین به عنوان یکی از گزینههای پرکاربرد و ششحرفی در طراحان جدول کلمات متقاطع است.