یعنی چه
سجده بردن به معنای به خاک افتادن، پیشانی بر زمین نهادن و تسلیم و خضوع کامل در برابر پروردگار یا معبود است. این واژه در ادبیات کلاسیک گاهی به معنای تعظیم شدید و کرنش در برابر شاهان یا بتها نیز به کار رفته است.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت «سَجْ دِهْ بُرْ دَنْ» تلفظ میشود که از واژه وامگرفته شده عربی «سجده» و فعل فارسی «بردن» ساخته شده است.
در جدول
در سؤالات جدول، عباراتی مانند «طاعت و بندگی»، «پیشانی بر خاک سودن» یا «به خاک افتادن برای عبادت» به واژه ۸ حرفی «سجده بردن» اشاره دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم به خاک افتادن و سجده کردن از واژه Prostrate یا عبارت Bow down استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی فعل ثلاثی مجرد «سَجَدَ» یا تعابیری مانند «خَرَّ سَاجِداً» (سجدهکنان به خاک افتاد) دقیقترین معادل برای این عبارت هستند.
در قرآن
ترکیب فارسی «سجده بردن» در متن قرآن وجود ندارد، اما ریشه عربی آن (س-ج-د) بارها به صورت افعالی چون «سَجَدوا» و «اسجُدوا» تکرار شده است. قرآن در آیاتی مانند داستان نافرمانی ابلیس در برابر آدم یا توصیف حالات مؤمنان با عبارت «خَرُّوا سُجَّداً» (سجدهکنان به خاک افتادند)، به این عمل اشاره میکند.
جمعبندی و توضیح کامل سجده بردن
عبارت «سجده بردن» یک مصدر مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی سجده و فعل فارسی بردن پدید آمده است. این اصطلاح تجلی فیزیکی و ظاهریِ عمیقترین حالت خضوع، فروتنی و عبودیت انسان در برابر خالق است که در آن شریفترین بخش بدن یعنی پیشانی، همسطح با خاک قرار میگیرد تا منیت و غرور آدمی درهم بشکند.
اگرچه این ترکیب به طور مستقل در لغتنامههای کهن به عنوان مدخلی ثابت کمتر دیده میشود، اما در ادبیات منظوم و منثور پارسی کاربرد فراوانی دارد. این واژه نماد تسلیم محض، شکرگزاری و تقرب عرفانی است و در بافتار مذهبی، نزدیکترین حالت بنده به معبود خویش به شمار میرود.