یعنی چه
واژه عربی «الدعسه» در اصل به معنی گام نهادن، کوبیدن زمین با پا و بر جای ماندن ردّ پاست. این واژه همچنین به مفهوم استعاری غلبه، تسلیم و زیر پا گذاشتن اشاره دارد و در سنتهای صوفیانه بلاد شام، به مراسمی خاص (خمیس الدعسه) گفته میشود که در آن مشایخ برای تبرک از روی مریدان عبور میکنند.
تلفظ
این کلمه با فتح دال مشدد و سکون عین به صورت «اَد-دَع-سَه» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به مفاهیمی چون جای پا، ردّ پا یا پدال خودرو در اصطلاحات عربی، واژه ۶ حرفی «الدعسه» مد نظر قرار میگیرد.
به عربی
در زبان عربی معاصر، این واژه و مترادفهای آن علاوه بر معنای قدم زدن، به وسایل مکانیکی که با پا فشرده میشوند مثل پدال گاز خودرو نیز اطلاق میگردد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل ردّ پا، اثر قدم، گام، یا عمل زیر پا له کردن و کوبیدن زمین است که در متون کهن ادبی و فقهی به کار رفته است.
نماد چیست
الدعسه در فرهنگ عامه و سنتی اعراب و طریقتهای صوفیه (مانند رفاعیه) نمادی از تسلیم محض و تبرکجویی است. در کاربرد لغوی و استعاری نیز نشاندهنده مسیرِ کوبیده شده، غلبه بر دشمن یا بر جای ماندن نشانهای آشکار از یک جریان است.
جمعبندی و توضیح کامل الدعسه
واژه عربی «الدعسه» (برگرفته از ریشه ثلاثی د ع س) در لغت به معنای کوبیدن زمین با پا، فشار دادن شدید، جای پا و ردّ قدم است. این کلمه اگرچه در قرآن کریم به کار نرفته، اما در فرهنگ معاصر عربی کاربردهای متنوعی یافته است؛ به طوری که در گویشهای عامیانه به پدال خودرو یا کفپوش نیز اطلاق میشود.
علاوه بر جنبه لغوی، الدعسه در متون کهن مذهبی و تصوف واجد معنایی آیینی است. این واژه به مراسمی خاص در بلاد شام اطلاق میشده که در آن مشایخ صوفیه برای متبرک ساختن ارادتمندان، با اسب یا پیاده از روی آنها عبور میکردند که نمادی از تسلیم، ارادت و تبرک به شمار میرفته است.