یعنی چه
عبارت «ذا قربی» از دو بخش «ذا» (به معنی صاحب و دارنده) و «قُربیٰ» (مصدری به معنی نزدیکی و خویشاوندی) تشکیل شده است و در لغت به معنای خویشاوند نزدیک یا بستگان نَسَبی به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب عربی در زبان فارسی به صورت «ذْا قُرْبی» (zā qorbi) تلفظ میشود که در اصلِ عربی با الف و لام به صورت «ذَا الْقُرْبَی» ادا میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ عبارت «خویشاوند نزدیک» یا «صاحب خویشاوندی»، کلمه ۶ حرفی «ذا قربی» است.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این واژه در زبان انگلیسی از اصطلاحاتی مانند near relatives یا kin استفاده میشود که به قرابت فامیلی اشاره دارند.
به عربی
در عربی معاصر و فقهی، برای بیان این مفهوم از واژگانی چون الأقارب، ذوی القرابة یا اولی القربی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت شامل کلماتی چون خویشاوند، بستگان، نزدیکان، ارحام و قوم و خویش است.
در قرآن
ترکیب القربی همراه با مشتقات «ذا» ۱۶ بار در قرآن کریم آمده است. در برخی آیات مانند آیه ۲۶ سوره اسراء («وَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ») به معنای عامِ ادا کردن حق خویشاوندان است و در برخی دیگر مانند آیه مودت (سوره شوری)، به طور خاص به اهلبیت و نزدیکان پیامبر اکرم (ص) اشاره دارد.
نماد چیست
این واژه در فرهنگ اسلامی نمادی از اهمیت صله رحم، مسئولیت پذیری اجتماعی و حمایت مالی و عاطفی از بستگان است. همچنین در ادبیات مذهبی و تفسیری، نماد بارز لزوم مودت و دوستی نسبت به عترت و خاندان پیامبر (ص) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ذا قربی
عبارت «ذا قربی» که شکل مستقل و رایج آن در متون دینی «ذا القربی» یا «ذی القربی» است، یک ترکیب نحوی عربی از ریشه «ق ر ب» بوده و به طور دقیق به معنای «صاحبِ خویشاوندی» یا همان خویشاوند نزدیک است. این کلمه در زبان فارسی به عنوان یک اصطلاح فرهنگی و قرآنی شناخته میشود و در حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک پاسخ ۶ حرفی کاربرد دارد.
در فرهنگ اسلامی و آیات قرآن کریم، این واژه جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که گاه به صورت عام برای توصیه به نیکی و انفاق به بستگان و فامیل نسبی هر فرد به کار رفته و گاه در آیاتی مانند آیه مودت، اشارهای خاص به جایگاه والای اهلبیت پیامبر اسلام (ص) دارد. این عبارت تأکید بر حفظ پیوندهای خانوادگی و تکالیف اجتماعی مسلمانان در قبال نزدیکان خود دارد.