یعنی چه
کبوتردریاییسانان (Procellariiformes) راستهای از پرندگان دریایی و اقیانوسزی هستند که ویژگی بارز آنها وجود مجراها و لولههای بینی روی منقارشان برای دفع نمک اضافی بدن است. این گروه بزرگ شامل آلباتروسها، پترلها، کبوترهای دریایی و مرغان طوفان میشود که تمام عمر خود را در دریاها و اقیانوسها سپری میکنند.
تلفظ
تلفظ این واژه تخصصی به صورت [کَ بُو تِ رِ دَ رْ یا یی سا نان] است که از سه جزء کبوتر، دریایی و پسوند آرایهشناختی سانان تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه دقیقاً ۱۶ حرف دارد و معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی چون «راستهای از پرندگان دریایی لولهبینی» یا «نام علمی آلباتروسها و مرغان طوفان» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این راسته از پرندگان به طور علمی Procellariiformes و در اصطلاح عامیانه و عمومی Tubenoses یا Tubenosed seabirds میگویند که مستقیم به ویژگی منقار لولهای آنها اشاره دارد.
نماد چیست
پرندگان این راسته مانند آلباتروس و مرغ طوفان در فرهنگ عامه و ادبیات دریانوردی ملل، نماد پیشگویی وضعیت آبوهوا، آمدن طوفان و هشداری برای دریانوردان هستند. در باورهای قدیمی صدمه زدن به آنها شوم تلقی میشد. همچنین آنها به دلیل پروازهای طولانی بر فراز آبها، نماد آزادی بیحدومرز در پهنه اقیانوسها هستند.
جمعبندی و توضیح کامل کبوتردریایی سانان
واژه «کبوتردریاییسانان» یک اصطلاح مصوب و ساختارمند در جانورشناسی و واژهگزینی علمی زبان فارسی است. این کلمه از ترکیب واژه پهلوی «کبوتر» (kapōtar)، صفت «دریایی» و پسوند علمی «-سانان» ساخته شده است؛ این پسوند در آرایهشناسی زیستی برای نشان دادن گروه یا راستهای از جانداران همشکل و همخانواده (برابر با پسوند -iformes در لاتین) استفاده میشود.
از نظر زیستشناسی، اعضای این راسته توانایی بینظیری در پروازهای طولانیمدت و چندساله بر فراز اقیانوسها دارند و تنها برای جفتگیری و تخمگذاری به خشکی و جزایر دورافتاده میآیند. ساختار لولهای منقار آنها به غدد نمکی پیشرفتهای متصل است که به آنها اجازه میدهد آب شور دریا را بنوشند و نمک مازاد را از طریق این مجاری به بیرون پرتاب کنند؛ قابلیتی تکاملی و حیاتی که بقای آنها را در دل اقیانوسها تضمین میکند.
در کاربردهای جملهسازی و متون تخصصی، باید دقت داشت که این راسته نباید با «کبوترسانان» (Columbiformes) که کبوترهای خانگی و وحشی خشکیزی را در بر میگیرد، اشتباه شود. به عنوان مثال در یک جمله علمی میتوان گفت: «کبوتردریاییسانان به دلیل سبک زندگی کاملاً دریازی خود، آناتومی و سیستم دفع نمک متمایزی نسبت به سایر پرندگان دارند.» این واژه اصطلاحی کاملاً مدرن بوده و در متون کهن یا قرآن کریم سابقهای ندارد.