یعنی چه
در اخترشناسی، «کوتولهٔ سرخ» به نوعی ستارهٔ کوچک، سرد، کمنور و دارای جرم اندک (بین ۷.۵٪ تا ۵۰٪ جرم خورشید) در رشتهٔ اصلی گفته میشود. این ستارگان به دلیل دمای سطحی پایین، نوری متمایل به سرخ دارند. آنها سوخت هستهای خود را بسیار آهسته مصرف میکنند، به همین دلیل عمر بسیار طولانی (تا تریلیونها سال) دارند و فراوانترین نوع ستاره در کیهان به شمار میروند.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت «کوتولِـهٔ سُرخ» تلفظ میشود که شامل دو واژهٔ «کوتوله» (به معنای خرد و کوچک) و «سرخ» (اشاره به رنگ و ردهٔ طیفی آن) است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «کوتوله سرخ» دقیقاً دارای ۹ حرف (بدون احتساب فاصله) است. گاهی ممکن است به عنوان نام دیگر آن از ترکیب «کوتوله قرمز» نیز استفاده شود.
به انگلیسی
معادل اصلی و رایج این اصطلاح در زبان انگلیسی Red dwarf یا Red dwarf star است. در متون تخصصیتر اخترشناسی به دلیل ردهبندی طیفی آنها، از واژهٔ M dwarf یا M dwarf star نیز استفاده میشود.
به فارسی
این اصطلاح علمی در زبان فارسی با برگردانهای دیگری نظیر «کوتوله قرمز» یا اصطلاحات تخصصی مانند «ستارهٔ کوتوله M» و «ستارهٔ کمجرم رشتهٔ اصلی» نیز شناخته میشود. واژههای متضاد مفهومی آن شامل «غول آبی» یا «ابرغول سرخ» هستند که از نظر ابعاد و ساختار ستارهای در نقطهٔ مقابل آن قرار دارند.
نماد چیست
در کیهانشناسی و فرهنگ علمی، کوتولهٔ سرخ نماد پایداری، عمر طولانی و بقای آرام است. از آنجا که این ستارگان برخلاف ستارگان بزرگ و پرجرم، سوخت خود را با سرعت بسیار پایینی میسوزانند، میتوانند تریلیونها سال روشن بمانند و به همین دلیل مظهر پایداری و بقا در کیهان هستند.
جمعبندی و توضیح کامل کوتوله سرخ
کوتولهٔ سرخ یکی از جذابترین و در عین حال فراوانترین اجرام آسمانی در کیهان است. این ستارگان که در ردهبندی طیفی M قرار میگیرند، ابعاد و جرمی بسیار کمتر از خورشید ما دارند و به دلیل دمای پایین، نوری ضعیف و متمایل به قرمز از خود ساطع میکنند. کمنور بودن آنها باعث میشود که هیچکدام از آنها با چشم غیرمسلح از زمین دیده نشوند، اما محاسبات نجومی نشان میدهد که بخش عظیمی از ستارگان کهکشان راه شیری را همین کوتولههای سرخ تشکیل دادهاند.
ویژگی منحصربهفرد کوتولههای سرخ، طول عمر شگفتانگیز آنهاست. این ستارگان به دلیل جرم کم، فشار و دمای کمتری در هسته خود دارند و در نتیجه سوخت هیدروژنی خود را با سرعتی بسیار ملایم و خسیسانه مصرف میکنند. در حالی که ستارهای مانند خورشید حدود ۱۰ میلیارد سال عمر میکند، یک کوتوله سرخ میتواند تا تریلیونها سال به حیات خود ادامه دهد؛ نسلی از ستارگان که مدتها پس از مرگ ستارگان بزرگتر، همچنان در تاریکی کیهان خواهند درخشید.