یعنی چه
ریکتزیا نام سردهای (جنس) از باکتریهای بسیار کوچک، غیرمتحرک و دارای اشکال متغیر است. این باکتریها انگل اجباری درونسلولی هستند؛ به این معنی که برای بقا، رشد و تکثیر حتماً باید داخل سلولهای زندهٔ میزبان زندگی کنند. این میکروارگانیسمها معمولاً در بدن بندپایان ناقل مانند کک، شپش، کنه و مایت زندگی میکنند و میتوانند با گزش آنها به انسان و سایر پستانداران منتقل شده و بیماریهای خطرناکی نظیر تیفوس و تب لکهدار کوههای راکی را ایجاد کنند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت «رِکِتْسیا» یا «ریکِتْسیا» تلفظ میشود که برگرفته از نام خانوادگی کاشف آن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به سؤالاتی چون «باکتری عامل تیفوس»، «باکتری انگل درونسلولی» یا «سردهای از باکتریهای گرممنفی»، واژه ۷ حرفی «ریکتزیا» یا «ریکتسیا» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
این نام در زبان انگلیسی به صورت Rickettsia نگاشته میشود و به ساختارهای باکتریایی این خانواده اشاره دارد.
به فارسی
از آنجا که این واژه یک اصطلاح علمی و نام تخصصی یک سردهٔ باکتریایی است، معادل فارسی تککلمهای ندارد و در زبان فارسی علمی به صورت «باکتریهای ریکتسیایی» یا «ریکتسیاگونهها» توصیف میشود.
نماد چیست
ریکتزیا واژهای کاملاً علمی است و نماد رسمی، مذهبی یا فرهنگی خاصی ندارد. با این حال، در پاتولوژی و تصویرسازیهای پزشکی، معمولاً با تصویر حشراتی چون شپش، کک و کنه که ناقلان اصلی آن به انسان هستند، تداعی و نمادگذاری میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Rickettsia یک نامگذاری علمی مدرن در زبانهای اروپایی (انگلیسی/فرانسوی) است. این نام به افتخار هاوارد تیلور ریکتز (Howard Taylor Ricketts)، آسیبشناس برجسته آمریکایی انتخاب شده است. او نخستین کسی بود که روی این باکتریها و نحوه انتقال آنها تحقیق کرد و در نهایت خود نیز در راه این پژوهش علمی، به بیماری تیفوس مبتلا شد و درگذشت.
جمعبندی و توضیح کامل ریکتزیا
«ریکتزیا» یک اصطلاح کاملاً تخصصی و علمی در علم میکروبیولوژی و پزشکی است که به گروهی از باکتریهای درونسلولی و بیماریزا اشاره دارد. این باکتریها به دلیل وابستگی کامل به سلول میزبان برای تولید مثل، رفتاری شبیه به ویروسها دارند اما از نظر ساختاری باکتری به شمار میروند.
این واژه فاقد ریشه در زبان فارسی یا متون کهن است و بر اساس نام کاشف آن، دانشمند آمریکایی هاوارد تیلور ریکتز نامگذاری شده است. شناخت این واژه عمدتاً در حل جدولهای کلمات متقاطع و متون پزشکی مربوط به بیماریهایی نظیر تیفوس کاربرد دارد.