یعنی چه
حق دلالی یا کمیسیون، به دستمزد، اجرت یا کارمزدی گفته میشود که در قبال واسطهگری، تسهیل معامله یا پیدا کردن طرف معامله برای کارفرما (آمر) به دلال تعلق میگیرد. این واژه یک اصطلاح معمولی و کلاسیک در فضای بازار و حقوق تجارت است و به پاداشی اشاره دارد که شخص واسطه به خاطر هدایت و رساندن طرفین معامله به یکدیگر، دریافت میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت [حَقْقِ دَلْلالی] است که از دو واژه حَقّ (با تشدید قاف) و دَلالت/دَلالی تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدول خودِ «حق دلالی» با ۷ حرف است. بسته به طراح جدول، واژههای مترادفی چون کمیسیون، پورسانت یا کارمزد نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و مبادلات بینالمللی، برای اشاره به این مفهوم اقتصادی عمدتاً از واژگان Brokerage یا Commission استفاده میشود.
نماد چیست
این واژه دارای نماد بصری، سنتی یا مذهبی خاص و شناختهشدنی نیست. در مفاهیم اجتماعی و بازاری، این اصطلاح به عنوان نمادی از واسطهگری، برقراری ارتباط در بازار و تسهیلگری در روابط تجاری شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل حق دلالی
حق دلالی اصطلاحی آمیخته از زبانهای فارسی و عربی است که ریشه بخش دوم آن یعنی «دلالی»، به ریشه عربی «د ل ل» به معنای راهنمایی کردن و نشان دادن مسیر بازمیگردد. در واقع، دلال کسی است که خریدار و فروشنده را به سمت یکدیگر دلالت و هدایت میکند تا معامله شکل بگیرد و در ازای این راهنمایی، اجرت دریافت میدارد.
از منظر حقوقی و بر اساس ماده ۳۳۵ قانون تجارت، دلال یک واسطه امین محسوب میشود و حق دلالی منوط به به ثمر رسیدن معامله یا پیشرفت آن بر اساس قرارداد است. این مفهوم در نظام فقهی و اسلامی معمولاً تحت لوای عقد «جُعاله» یا «اجاره اشخاص» بررسی میشود و مشروعیت آن تایید شده است.
امروزه در ادبیات عامیانه و مدرن بازار، به جای این واژه از تعابیر دیگری همچون پورسانت، کمیسیون، کارمزد معامله یا حقالزحمه واسطهگری نیز استفاده میشود که همگی به یک واقعیت اقتصادی یعنی بهای تسهیل تجارت اشاره دارند.